Arto Peştemalcıgil ile HAPPY BIRTHDAY JAZZ > Ahmad Jamal / Rhoda Scott / Mike Maineiri / Eric Watson / Louie Bellson / Hank Mobley / Louis Thomas Jordan

Arto Peştemalcıgil ile HAPPY BIRTHDAY JAZZ > Ahmad Jamal / Rhoda Scott / Mike Maineiri / Eric Watson / Louie Bellson / Hank Mobley / Louis Thomas Jordan

Dinlediğiniz müziklerin listesi sayfanın en altındadır.


Happy Birthday Jazz!`a hoşgeldiniz, yeni bir ay, yeni bir haftada bu kez cazın önde gelen ve bir çoğu halen hayatta ustalığını icra eden çok önemli isimlerin yaş günlerini kutluyoruz...

Haftanın ilk gününün caz müzisyeni bu yaz yine Ramazan`da Caz kapsamında izleyeceğimiz cazın yaşayan efsanelerinden Ahmad Jamal. Salı günü az sayıda kadın organist arasında yerini alan Rhoda Scott, Çarşamba vibrafonun önemli ustalarından Michael Mainieri, Perşembe caz piyanosunun tanınmış ismi Eric Watson, Cuma ünü tarihe geçmiş davulcu Louie Bellson, Cumartesi caz tarihinin en önemli figürlerinden Hank Mobley ve haftayı Pazar günü ilk dönem cazın önemli müzisyen ve şeflerinden Louis Jordan ile kapatıyoruz.

Değerli okurlarım, bana yazarak eleştirilerinizi, isteklerinizi, köşeyle ilgili beklentilerinizi iletin lütfen. Ne de olsa bu benim ilk köşe yazarlığı deneyimim ve dolayısıyle her türlü katkıya açığım.

Arto Peştemalcıgil
arto@cazkolik.com




02 Temmuz 2012, Pazartesi

Ahmad Jamal 2 Temmuz 1930`da Frederick Russell Jones olarak doğan tanınmış Amerikalı piyanist, besteci ve eğitimcidir. Eleştirmen Stanley Crouch`a göre 1945`ten sonraki dönemde cazın gelişimine etki eden en önemli isimlerden biridir, ki Crouch bu konuda onu Charlie Parker`dan sonraki isim olarak anmaktadır. Ancak eleştirmenlerin önemli bir kısmının onun caza katkısı hususundaki fikirleri bu kadar olumlu değildir.

Pittsburgh, Pennsylvania`da doğan ve orada Earl Hines, Billy Strayhorn, Mary Lou Williams, Erroll Garner gibi müzisyenlerin etkisiyle yetişen Jamal, Pittsburgh köklerini sanatçı kişiliğinin önemli bir parçası olarak taşıyagelmiştir. 1950 yılında Chicago`ya taşınarak Müslümanlığı kabul etmiş ve şimdiki adını almıştır. İlk kayıtlarını 1951`de Okeh plak şirketi adına The Three Strings üçlüsüyle yapar. Grup daha sonraları The Ahmad Jamal Trio adıyla anılacaktır. Grubun diğer üyeleri gitarist Ray Crawford ve basta muhtelif zaman dilimlerinde Eddie Calhoun (1950-1952), Richard Davis (1953-1954) ve Israel Crosby (1954`ten itibaren)`dirler. Trio`nun sound`u 1957`de Ray Crawford`un yerini davulcu Vernel Fournier`nin almasıyla önemli bir değişim gösterir. Chicago`nun Pershing Oteli`nde "House Trio" olarak çalmaya başlayan grup, ilk önemli başarısını burada 1958`de canlı olarak kaydettiği "Live at the Pershing: But Not For Me" ile elde eder. Albüm tam 108 hafta en çok satanlar listesinde yer almıştır. Ayrıca Jamal`in en popüler parçası olarak kabul edilen "Poinciana"nın ilk kaydı da bu albümde yapılmıştır. 1959-1961 yılları arasında Chicago`da The Alhambra adında bir kulüp de işleten Jamal, 1964 yılında gruba basçı olarak Jamil Nasser`i almış ve 1972 yılına kadar kendisiyle çalmaya ve kayıtlar yapmaya devam etmiştir. 1966 yılında grubun davulcusu da Frank Gant olarak değişmiştir. Yetmişler ve seksenler boyunca genellikle trio formatında çalmaya devam eden sanatçı, zaman zaman grup sound`unu bir gitarın katılımıyla zenginleştirmeyi tercih etmiştir. 1980`lerden itibaren Amerika`nın büyük kulüplerinde ve Avrupa`daki önemli caz festivallerinde çalmaya ağırlık veren Jamal`e basta James Cammack ve davulda Idris Muhammad eşlik etmişlerdir. Son olarak 2012`de Blue Moon albümünü kaydeden sanatçı bu albümde basta Reginald Veal, davulda Herlin Riley ve perküsyonda Manolo Badrena ile çalmıştır. Daha önce de belirttiğim gibi Ahmad Jamal maalesef caz eleştirmenleri ve tarihçileri tarafından fazlaca önemsenmemiştir, hatta ona "kokteyl piyanisti" diyenler de çıkmıştır. Ancak cazla ilgilenenlerin bildiği bir husus, Miles Davis üzerinde yarattığı etkidir. Miles`ın sanatçının ritm duygusundan, boşluk bırakarak çalma konseptinden ve tuşesinin hafifliğinden oldukça etkilendiği, hatta o dönem kendi grubunun piyanisti olan Red Garland`ı da Jamal`in çalışını mümkün olduğunca taklit etmesi konusunda teşvik ettiği bilinir. Ayrıca kendi çalışı da Jamal`in konseptinden büyük oranda etkilenmiş, "fazla nota basma, bırak müzik nefes alsın" felsefesi bir Miles Davis alamet-i farikası olarak bilinegelmiştir. Ahmad Jamal kariyeri boyunca pek çok ödül kazanmıştır. Bunlar arasında 1994`te elde ettiği "NEA American Jazz Masters" ödülünü ve 2007`de Fransız hükümeti tarafından layık görüldüğü oldukça prestijli "Ordre des Arts et des Lettres" ödülünü özellikle vurgulamak gerekir.

Happy Birthday Jazz! Happy Birthday Mr. Jamal!




03 Temmuz 2012, Salı

3 Temmuz 1938`de doğan Afro-Amerikan hard-bop ve soul jazz organisti Rhoda Scott orgla ilk olarak 7 yaşındayken babasıyla birlikte gittikleri kilisede tanışmıştır. Bir röportajında şöyle der: "Gerçekten dünyanın en güzel enstrümanıydı. İlk yaptığım iş ayakkabılarımı çıkararak pedallarla oynamak oldu". O günden itibaren kilise orgunu yalınayak çalan Scott bu alışkanlığını günümüze dek sürdürmüş ve "Çıplak Ayaklı Leydi" ve "Çıplak Ayaklı Kontes" gibi ünvanlarla anılmıştır. Kilise eğitiminden gelen alışkanlıkla pedalları diğer birçok caz organistinin aksine bas çalmada kullanan sanatçı bu sayede sol elini de daha ayrıntılı akor çalışına ayırabilmektedir. Sonuç olarak ortaya çıkan ise caz, gospel ve klasik türlerini harmanlayan oldukça enerjik bir füzyon müziğidir. 1967`de Fransa`ya göç eden Scott kariyerinin büyük bölümünü burada sürdürmüş ve burada kendi ülkesindekiyle mukayese kabul etmeyecek kadar fazla ilgi görmüştür. Repertuvarında In The Mood, Theme From New York New York, Summertime, Mack the Knife, Take Five, Hit the Road Jack, Greensleeves, Tico Tico No Fuba, Let it Snow ve Delilah gibi pek çok ünlü standardı barındıran Rhoda Scott, 2011 Mayıs`ında Versailles Caz Festivali kapsamında klasik organist Francis Vidil ile birlikte klasik orglarla caz ve Hammond orgların sonik paletlerini birleştirdikleri çok önemli bir performansa imza atmıştır.

Happy Birthday Jazz! Happy Birthday Mrs. Scott!




04 Temmuz 2012, Çarşamba

4 Temmuz 1938 doğumlu Amerikalı vibrafoncu Michael (Mike) Mainieri, Steps Ahead grubunun kurucu-üyesi olarak tanınır. Aynı zamanda "synth-vibe" olarak da bilinen elektronik vibrafonun öncüsüdür. 1950`ler ve erken 60`larda Buddy Rich, Billie Holiday, Dizzy Gillespie, Coleman Hawkins ve Wes Montgomery gibi efsanevi isimlerle çalışmış, henüz 20 yaşında Downbeat dergisinin Uluslararası Caz Kritikleri Ödülü`nü kazanmıştır. 1962`de ise flütçü Jeremy Steig`in önderliğindeki çığır açan jazz / rock topluluğu Jeremy & The Satyrs`e katılmıştır. Topluluk New York`taki ünlü A-Go Go kulübünde sahne alıp Frank Zappa, Richie Havens ve Jimi Hendrix gibi devlerle birlikte çalmıştır. 1970`lerin sonunda Mike Mainieri öncü jazz / fusion grubu Steps Ahead`i kurmuştur. Michael Brecker, Eddie Gomez, Steve Gadd ve Don Grolnick gibi tanınmış isimlerin yer aldığı topluluk deneysel çalışmaların çağdaş soundlarla harmanlandığı, yeni müzikal fikirlere ve genç yeteneklere çıkış noktası teşkil eden önemli bir platform vazifesi görmüştür ve bu misyonunu halen de sürdürmektedir. Mike Mainieri 1991 yılında NYC Records`u kurmuştur. Bağımsız bir plak şirketi olan NYC Records vokalist Luciana Souza, piyanist Rachel Z, alto saksofoncu Myron Walden ve efsanevi tenorcu George Garzone gibi hem genç, hem de yerleşik sanatçıları bir arada bünyesinde barındırmaktadır. Mainieri halen aktif olarak grubu Steps Ahead`le dünyayı dolaşmakta, konuk olarak workshop`lara katılmakta ve çeşitli kayıt projeleri yürütmektedir.

Happy Birthday Jazz! Happy Birthday Mr. Mainieri!




05 Temmuz 2012, Perşembe

Amerika doğumlu, ancak müzik hayatını Fransa`da sürdürmeyi tercih eden piyanist ve besteci Eric Watson Oberlin Konservatuarı`ndan mezun olduktan sonra Paris`e taşındı. Conspiracy adındaki ilk trio kaydını Paul Motian ve Ed Schuller ile birlikte 1982 yılında gerçekleştiren sanatçı ardından iki solo albümü ve basçı John Lindberg ile uzun bir duo çalışması dönemi izler. Daha sonra grubu Albert Mangelsdorff ve Ed Thigpen`in katılımlarıyla genişletir. Steve Lacy, Linda Sharrock ve Joelle Léandre ile de kayıtlar yapan sanatçı, Mark Dresser ve Ed Thigpen`den oluşan üçlüsüyle de (Silent Hearts, 1998) "Full Metal Quartet"inin (1999 / 2000) temelini oluşturur. Bu dörtlüde saksofonu Bennie Wallace çalmaktadır. 2002`de yaptığı solo piyano kaydı "Sketches of Solitude" Fransa`da en çok satan caz albümlerinden biri olur. 2003 ve 2005 yıllarında ise Christof Lauer ile birlikte Avrupa, Asya ve Avustralya`yı kapsayan bir turneye çıkar. Klasik müzik ve caz alanlarında eşit derecede yeterlilik gösteren, bestecilik ve emprovizasyon yönleri güçlü müzisyenlere pek sık rastlanmamaktadır, ki Lalo Schifrin bu konuda ilk akla gelen isimlerden biridir. Watson da Avrupa`da bu özellikleriyle tanınmaktadır. Her ne kadar provasız müzik koşullarından rahatsızlık duyduğunu kabul etse de albümlerinin caz kategorisine dahil edilmesinden memnuniyet duymaktadır. Ancak bu kategorinin "politik doğrucu" piyano albümlerine ağırlık vermesinden de rahatsızdır. Bu konudaki görüşlerini şöyle ifade etmiştir: "Politik doğrucu piyanistler geçmişle olan ilişkilerinde bir çeşit müze mentalitesiyle hareket ediyorlar. Cazın kendini yenilemesi esastır, ancak hep aynı eski şeyleri dinlemeye devam ediyoruz. Bu türde çalanlar ne yazık ki bir hayli kalabalık. Bense McCoy Tyner ve Cecil Taylor gibi inandıkları müzik uğruna acı çekmeyi göze alanları tercih ediyorum". 2001 yılında La Villette Caz Festivali`nin sanat direktörlüğüyle görevlendirilen ve aynı zamanda Cité de la Musique direktörü Laurent Bayle`ın müzik danışmanlığını da yapan sanatçı, 2003 yılında ise Chevalier des Arts et des Lettres ünvanına layık görülmüştür.

Happy Birthday Jazz! Happy Birthday Mr. Watson!




06 Temmuz 2012, Cuma

Luigi Paulino Alfredo Francesco Antonio Balassoni, ya da sahne adıyla Louie Bellson İtalyan kökenli Amerikalı davulcudur. Aynı zamanda besteci, aranjör, orkestra şefi ve eğitimci de olan Bellson, çift bas davul kullanımının öncüsü olarak bilinir. Duke Ellington onu "dünyanın en iyi davulcusu" olarak tanımlamıştır. Uluslararası üne sahip bir davulcu olarak dünyanın belli başlı şehirlerinde konserler vermiş ve Bob Hope`tan sonra Beyaz Saray`da en çok boy gösteren sanatçı ünvanını almıştır. Louie Bellson Duke Ellington, Count Basie, Benny Goodman, Tommy Dorsey, Harry James, Woody Herman, Norman Granz J.A.T.P., Benny Carter, Sarah Vaughan, Ella Fitzgerald, Oscar Peterson, Art Tatum, Dizzy Gillespie, Gerry Mulligan, Stan Getz, Hank Jones, Zoot Sims, Sonny Stitt, Milt Jackson, Clark Terry, Louie Armstrong, Lionel Hampton, Eddie "Lockjaw" Davis, Shelly Manne, Billy Cobham, James Brown, Sammy Davis, Jr., Tony Bennett, Pearl Bailey, Mel Torme, Joe Williams ve Wayne Newton gibi isimlerle konserler vermiş ve lider veya sideman olarak yaklaşık 200 kayıtta yer almıştır. Yüzlerle ifade edilen beste ve aranjmanları caz, caz-rock fusion, romantik orkestral süitler, senfonik çalışmalar ve bir baleyi içermektedirler. Bu çok yönlü sanatçının az bilinen bir yönü de şairliği ve söz yazarlığıdır. 2005 yılında Jazz Connection Magazine tarafından kendisiyle yapılan bir söyleşide kendisini en çok etkileyen davulcular olarak Papa Jo Jones, Big Sid Catlett ve Chick Webb`i göstermiştir. Ünlü aktrist / şarkıcı Pearl Bailey ile sanatçının 1990`daki ölümüne dek evli kalan Bellson, daha sonra ise aynı zamanda menajerliğini de yapacak olan Francine ile evlenmiş ve bu birliktelik Bellson`un 2009`daki ölümüne dek sürmüştür. Francine Bellson`un eşinin ölümünden sonra katıldığı bir radyo programında anlattığı şu anekdot ilginçtir: "Duke Ellington 1965`te davulda Louie`nin de yer aldığı ikinci "Sacred Concert"ini verdiğinde Louie`ye bu kutsal konserlerin İncil`in ilk üç kelimesi olan "In the beginning"den (başlangıçta) ilham alınarak oluşturulduğunu anlatmış ve bunu şu şekilde ifade etmiş: "In the beginning there was lightning and thunder and that`s you!" (Başlangıçta şimşek ve gök gürültüsü vardı ve bu sensin!) Bu şekilde Louie`nin davullarını gök gürültüsüyle bir tutmuş". Ocak 1994`te Louie Bellson NEA tarafından American Jazz Masters Ödülü`ne layık görülmüştür. 2007 Mayıs`ında ise big band için yaptığı beste ve aranjmanların bir kısmını flügelhornda Clark Terry, davullarda da Kenny Washington ve Sylvia Cuenca`nın yer aldıkları ve Clark Terry`s Big Band elemanlarınca tamamlanan bir orkestra ile kaydetmiştir. Ortaya çıkan "Louie and Clark Expedition 2" adlı albüm Ocak 2008`de yayınlanmıştır. Kırk yılı aşkın bir süre kendi orkestrasını yöneten sanatçının son topluluğu Big Band Explosion adını taşır.

Happy Birthday Jazz! Happy Birthday Mr. Bellson!




07 Temmuz 2012, Cumartesi

Tanınmış Amerikalı hard bop ve soul jazz tenor saksofoncusu ve besteci Hank Mobley ünlü caz tarihçisi ve eleştirmen Leonard Feather tarafından "tenor saksofonun orta siklet şampiyonu" olarak tanımlanır, ki bizim bundan sanatçının saksofon tonunun ne John Coltrane`in agresifliğine, ne de Stan Getz`in yumuşaklığına sahip olduğunu anlamamız gerekir. Eleştirmen Stacia Proefrock`a göre Hank Mobley "bop döneminin en değeri bilinmemiş müzisyenlerinden biridir". 19 yaşında lokal topluluklarda çalarak müzik kariyerini başlatan Mobley, aylar sonra ise ilk olarak Dizzy Gillespie ve Max Roach kalibresindeki isimlerle çalışır. Art Blakey, Horace Silver, Doug Watkins ve Kenny Dorham ile birlikte bilinen ilk hard bop kayıtlarından birine katılır (Horace Silver and the Jazz Messengers). 1956 yılında The Jazz Messengers ile Horace Silver`in yollarının ayrılmasından sonra önce kısa bir süre Horace Silver, daha sonra ise Art Blakey ile çalışır. Sanatçının solo kariyeri 1950`lerin ikinci yarısında Blue Note adına yaptığı kayıtlarla başlar ve altmışların ilk yarısında yaptığı ve hard bop`un köşe taşlarını oluşturan Soul Station, No Room for Square, ve A Caddy for Daddy gibi albümlerle zirveye ulaşır. 1955-1970 arası dönemde Blue Note adına yirmiden fazla albüm kaydında yer alır. Grant Green, Freddie Hubbard, Sonny Clark, Wynton Kelly ve Philly Joe Jones gibi dönemin ünlü isimleriyle çalışır ve özellikle trompetçi Lee Morgan ile oldukça üretken bir ortaklık oluşturur. Hank Mobley 1961`de kısa bir süre için Miles Davis`le de çalışır ve sanatçının Someday My Prince Will Come ve canlı olarak kaydedilen In Person: Live at the Blackhawk ve At Carnegie Hall albümlerinde yer alır. Grupta yerini aldığı John Coltrane`e kıyasla biraz sönük kaldığı yönünde genel bir kabul olsa da melodik çalışıyla dikkati çektiği de bir gerçektir. 1966`da Duke Pearson aranjörlüğünde A Slice of the Top ve 1967`de Third Season albümlerini yapan Mobley, daha sonra kısa bir Avrupa turnesine çıkar. Dönüşünde ise önce Far Away Lands ve Hi Voltage albümlerini, 1968`de de ticari bir jazz-funk çalışması olan Reach Out`u kaydeder. Tekrar Avrupa`ya dönerek iki yıl orada kalan ve 1969 albümü The Flip`i Paris`te kaydeden Mobley, daha sonra Amerika`ya dönerek Blue Note adına yaptığı son çalışma olan Thinking of Home`u doldurur. 1972`de Cedar Walton ile birlikte yaptığı Breakthrough albümü sanatçının son önemli işidir. 1975 yılında sağlık problemleri yüzünden emekliye ayrılır, 30 Mayıs 1986`da ise ağır bir zatürre sonucu hayatını kaybeder.

Happy Birthday Jazz! Happy Birthday Mr. Mobley!




08 Temmuz 2012, Pazar

Louis Thomas Jordan öncü Amerikalı caz, blues ve R&B müzisyeni, söz yazarı ve orkestra şefidir. "The King of the Jukebox" olarak da bilinen Jordan swing döneminin sonlarında hem siyah hem de beyaz dinleyici kitlesi arasında büyük bir popülariteye ulaşmıştır. 2004 yılında Rolling Stone dergisi kendisini "Tüm Zamanların En Büyük 100 Sanatçısı" değerlendirmesinde 59.cu sırada göstermiştir. Mainstream Amerikan dinleyici kitlesi (ki çoğunluğunu beyazlar teşkil eder) nezdinde popüler olan ilk siyah sanatçılardan biri olan ve kariyeri boyunca satış rakamı milyona ulaşan en az dört tane hit parça üreten Jordan, aynı zamanda döneminin Duke Ellington ve Count Basie`den sonraki en başarılı Afro-Amerikan orkestra şefidir. Louis Jordan kariyerine 1930`larda big band swing cazı ile başlamasına karşın esas şöhretini caz, blues ve boogie-woogie türlerinin bir hibridi olan yüksek tempolu, swingli ve dans edilebilir "jump blues" türünün öncüsü olarak yapmıştır. Piyano, bas ve davuldan oluşan ritm bölümünün vurgulandığı bu türde kırkların ortalarından itibaren elektro-gitar da önemli bir yer tutmuştur. Esasen alto saksofonda uzmanlaşmış olan ancak piyano ve klarnet gibi pek çok enstrümanı da çalabilen sanatçı, elektro org kullanımının da öncüsü olarak kabul edilir. Dinamik Tympany Five topluluklarıyla Decca şirketi adına doldurmuş olduğu oldukça güçlü 78 devirlik plaklarla klasik R&B, urban blues ve erken rock and roll türlerinin ana parametrelerini oluşturmuştur. Bu kayıtlardan bazılarını saymak gerekirse: G.I. Jive, Caldonia, Buzz Me, Choo Choo Ch` Boogie, Ain`t That Just like a Woman, Ain`t Nobody Here but Us Chickens, Boogie Woogie Blue Plate, Beans and Cornbread, Saturday Night Fish Fry, ve Blue Light Boogie ilk akla gelenlerdir. Yirmi yılı aşkın bir süre kendi grubunu yöneten Jordan, bunun yanısıra Bing Crosby, Ella Fitzgerald ve Louis Armstrong gibi döneminin ünlü starlarıyla düetler yapmış ve önemli bir "siyah film" kişiliği olarak çok sayıda promosyon amaçlı film kliplerinde, kısa filmlerde ve iki adet müzikal filmde rol almıştır. Ray Charles Louis Jordan`ı kendisini en fazla etkileyen sanatçılardan biri olarak saymış ve onun Don`t Let the Sun Catch You Crying ve Early in the Morning parçalarının cover`larını yapmıştır. Ayrıca sanatçıyı sahibi olduğu Tangerine Records`a katarak ona olan minnet borcunu bu şekilde ödemeye çalışmıştır.

Happy Birthday Jazz! Happy Birthday Mr. Jordan!


 Müziklerin listesi yukardaki sıraya göredir:

• Ahmad Jamal; "Poinciana"
• Rhoda Scott; "Summertime"
• Mike Mainieri & Steps Ahead; "Beirut"
• Eric Watson; "The Bystander"
• Duke Ellington Orchestra w/Louie Bellson; "Skin Deep"
• Hank Mobley; "Remember"
• Louis Jordan; "Caldonia"

Haftaya buluşmak üzere...

BU İÇERİĞİ PAYLAŞIN


Arto Peştemalcıgil

  • Instagram
  • Email

Yorum Yazın

Siz de yorum yazarak programcımıza fikirlerini bildirin. Yorumlar yönetici onayından sonra sitede yayınlanmaktadır. *.