Keith Jarrett; "The Köln Concert"

Ünlü ECM firması, dünyanın en ünlü doğaçlama solo piyano konseri olarak kabul edilen Kith Jarrett'ın efsanevi "The Köln Concert" albümünün 51. yılını özel bir albümle kutlamaya karar verdi.

Çift plâktan oluşan bu özel basım 24 Ocakta yayınlandı

Çift plâktan oluşan yeni basım albüm, Thomas Steinfeld'in bir makalesinin Almanca ve İngilizce versiyonlarını içeren sekiz sayfa kitapçık, Wolfgang Frankenstein'ın daha önce görülmemiş fotoğrafları ve Jarrett'ın imzasının yer aldığı bir fotoğraf ekini de içeriyor.

Kaydın orijinal kasetlerden mi yoksa mevcut bir dijital kaynaktan mı alındığı belirtilmemiş olsa da, 180 gramlık vinil baskı harika ses kalitesine sahip. Eğer bu albümü önce dijital platformdan dinleyip, ardından plâğı döndürmeye başlarsanız nasıl bir fark olduğunu siz de göreceksiniz.

Orijinal konserin arka planına dair Jarrett'ın o gün aslında keyifsiz olması, piyanonun bozuk olması gibi herkesçe bilinen efsaneler  dilden dile alıp yürümüş olsa da, hatta hakkında bir film dahi çekilmiş de olsa bu konser tüm zamanların en önemli konserleri arasında yer almayı başarmıştı.

Köln konseri, birbirinden 600 km. uzakta iki İsviçre konseri arasında yer alıyordu ve Manfred Eicher'in Renault 4 arabasıyla o tarihte uzun ve rahatsız bir yolculuk gerekiyordu. Başka bir kaynak, Jarrett'a Köln'e uçak bileti verildiğini ancak bu yolculuğu tercih ettiğini de belirtmişti.

Köln konseri, geç saatte, 23:30'da başlaması (çünkü önce bir opera gösterisi vardı), yaklaşık 1.500 kişilik tamamen dolu salon ve o tarihte 18 yaşında olan organizatör Vera Brandes'in gençliği ve tecrübesizliği nedeniyle alışılmadık bir durumdu (hakkında film çekilmiş dediğimiz Vera Brandes'in bu konseri gerçekleştirme macerasını anlatan ve hali hazırda bazı platformlarda yayında olan film). Konser bittikten sonra, Jarrett ve Eicher ertesi gün 600 km'lik yolu tekrar geri İsviçre'ye dönerken, mühendis Martin Wieland'ın makaralı konser bantlarından kopyaladığı kaydın kasetini dinlediler. Neden veya nasıl olduğunu tam olarak anlamadan özel kayıtta bir şeyin yakalandığını hemen anladılar. İkisi de duydukları büyüyü daha da ortaya çıkarmak için post-prodüksiyonda beraber çalışmaya karar verdi. Gerisi, bugünlere ulaşan bir efsaneye dönüştü; albüm dört milyondan fazla satıldı ve hâlâ satılmaya devam ediyor.

Bu konseri bu kadar özel yapan ne idi?

Sanatın efsanelere ihtiyacı vardır. Picasso hakkında efsaneler anlatılan biridir, Leonarda da öyle, Beatles da hakkında efsaneler anlatılan bir topluluktur, yazarlar, besteciler, müzisyenler...

Keith Jarrett'ın efsane haline gelen Köln konserinden daha iyi konseri yok muydu? Elbette vardı, üstelik Köln konseri teknik olarak eksikleri olan, organizasyon kusurlarıyla dolu ve en önemlisi bozuk kabul edilen bir piyano ile gerçekleşen bir konserdi.

Jarrett bu konserde Gospel müziğinin etkileyici enerjisini aslen sıkıcı solo piyano repertuvarına taşımayı başarmıştı. Jarrett'ın alamet-i farikası olan konsantrasyonu söylemsel yoğunlaşmayı artırmış, müzikler bazı anlarda dinleyicinin içine işlemiş, mükemmel değil ama dinleyiciye değen anların çokluğu yaşanabilmişti.

Benzeri sayısız sebep ve en önemlisi her ne şekilde olduysa konser kaydının yakaladığı büyülü ses seviyesi bugüne ulaşan, yarım asrı geçen efsanenin yaratıcı motivasyonu oldu. Gerisi dilden dile, haberden habere çoğaldı ve bugüne ulaştı. Şimdi sizin elinizde olabilir eğer bu plâğı sipariş vermek isterseniz.

Cazkolik.com / 04 Şubat 2026

BU İÇERİĞİ PAYLAŞIN