Yılın son günleri kadife kaplı bariton ses ile özgür cazın öncü ismi hayatlarını kaybetti.

Yılın son günleri kadife kaplı bariton ses ile özgür cazın öncü ismi hayatlarını kaybetti.

Cazda erkek sesin yaşayan en etkili isimlerindendi Kevin Mahogany ve 59 yaşında, henüz çok erken bir yaşta Kansas City`den vefatı haberi geldi. Ülkemizde de konserler ve dersler veren, sevilen bir isim olan Mahogany`nin ölüm haberi pazartesi sabahı Facebook`tan duyuruldu. Duyuruda, Kansas City ve Amerikan caz dünyasının önemli bir parçası olduğu belirtildi, haberi Kansas City gazete ve web portallarında geniş yer buldu, ölüm nedeni hakkında açıklama yapılmadı.

* * *

Caz tarihinin ölümsüz sesi Johnny Hartmann`ı andıran yumuşak bariton sesiyle özellikle caz baladlarında emsalsiz bir sesti. Hem blues, hem bebop ve scat söyleşiyi bugün pekçok genç sanatçı tarafından hayranlıkla izlenen, takip edilen bir isimdi.

* * *

İlk albümünü doksanlı yılların başında yayınlayan Mahogany bir düzinenin üstünde albüme sahipti. Miami ve Boston Berklee`de müzik ve şarkı söyleme teknikleri üzerine dersler verdi, sayısız atölye düzenledi. 1981 yılında Baker Üniversitesi` müzik ve tiyatro bölümünden mezun olan Mahogany uluslararası anlamda ilk olarak büyük film yönetmeni Robert Altman`ın ünlü filmi "Kansas City"deki rolüyle tanındı. Arkadaşlarının Maun diye seslendiği Mahogany sesi kadar saksofon ve klarnet çalımındaki becerisiyle de tanınıyordu. Mahogany, karısı Allene`nin beklenmedik ölümünün ardından doğduğu şehir Kansas City`ye taşınmış, hayatına burada devam etme kararı vermişti.

Haber, kansascity.com`dan alınmıştır.

Cazkolik.com / 19 Aralık 2017, Salı


Daha orijinal olan üçüncü yol mutlaka vardır

Geçtiğimiz günlerde Sunny Murray`in ölümü haberini sosyal medyada paylaşmıştık ama sosyal medya ağızdan çıkan söz gibi, kısa sürede unutuluyor, oysa burada yazmak onu hatırlamak için hep vesile olacağından dün gelen Kevin Mahogany ile aynı haberin içinde iki önemli caz müzisyenini son kez anmak, hatırlamak, hatırlatmak istedik.

* * *

Özgür cazda müzisyelerin tarzını tanımak kolay değildir, cazın klasik yanında isi tam tersine ustaları daha ilk notadan tanırsınız, oysa, Sunny Murray özgür cazda da tarzını ayırtedici kılmayı başarmış bir öncü müzisyendi. 7 aralıkta öldüğü duyurulan Murray`in ölüm nedeni olarak çoklu organ yetmezliği gösterildi ve sanatçı 81 yaşındaydı.

* * *

1960 yılında Murray ve Cecil Taylor bir jam session`da ilk kez biraraya geldiklerinde aralarında şöyle bir anı gelişir, Murray ile Taylor çalmalarının ardından Murray `ne yaptığımı doğrusu pek bilmiyordum ama Taylor omzunun üzerinden bana dönüp baktı ve `bunu tekrar yap` dedi` der. Bu anıyı A. B. Spellman`ın 1966 tarihli kitabı "Four Lives in the Bebop Business" isimli kitabında anlatır. Murray, o esnada üzerinden büyük bir yükün kalktığını söyler. O sıra ikisi iyi bir ortaklık kurmuş, beraber birkaç albüm kaydetmişti. Taylor`ın müziğinde çalıştığı davulcuların önemi bilinir, bu serüvenin başlarında yola çıkan ilk isimdir Murray. Murray`in öne çıkan yanı bugün şu nedenden dolayı daha iyi anlaşılabilir, Murray davulunu davul ve ziller arası ritmik darbeli tonlar yerine sürtünmeli doku paletli perküsif tonlar geliştiren ilk nesil isimlerden biriydi. 2000 yılında gazeteci Dan Warburton ile yaptığı bir söyleşide hızlı, ritmik ve keskin vuruşlarla yavaş ve derin sesler arasındaki farkı manipule ederek üçüncü bir yol izlemek istediğimi hatırlıyorum demişti.

* * *

Murray 1962 yılında Cecil Taylor ile Avrupa turnesindeyken o sıra Avrupa`da bulunun genç tenor saksofoncu Albert Ayler ile tanışır, genç sanatçının geniş ve karmaşık duygular dolu uluyan orijinal tonundan oldukça etkilenir ve Taylor ile tanıştırmaya karar verir, eğer Taylor olur derse hatta odasını ve ücretini paylaşmaya razı olduğunu söyler. Bu birlikteliğin caz tarihine damgasını vuran albümü 1964 yılında kaydedilen Ayler`ın "Spiritual Unity" albümüdür. Bu albümde ritmik diyebileceğimiz unsurlar davul setinin değil Gary Peacock`ın aritmik basında saklıdır, Murray`in davuluysa zilleriyle adeta Ayler`ı tahrik eden bir göreve talip gibidir.

* * *

Ertesi sene Murray ilk albümü "Sonny`s Time"ı yayınlar. Bu albüm Amiri Baraka`nın idare ettiği firma Jihad`dan yayınladığı üç albümün ilkidir. Murray, 1966 yılında caz tarihinin en önemli dergisi Down Beat`in davulda `New Star` kategorisi ödülünü kazanır, ödülün nakit para takdirini içermemesi birçok özgür caz müzisyenini olduğu gibi Murray`i de rahatsız eder ve ödülünü Down Beat bürosuna götürüp yakarak protesto eder.

* * *

Oysa çok zor ve çelik gibi bir hayatı olmuştu Murray`in. 21 eylül 1936 yılında dünyaya geldi, ergenliğinde sokak çetelerine karıştığı için hapse girmek durumunda kaldı, çıktığında ekmek parası için çelik fabrikasında çalışmaya başladı ve üç parmağının bir kısmını kaybetmesine yolaçan ciddi bir kaza geçirdi. New York`a taşındı, çalma tarzı diğer müzisyenlerce sürekli küçümsenen, hatta aşağılanan Murray nerdeyse bir çaldığıyla bir daha çalamadı ta ki Cecil Taylor`la tanıyıncaya kadar. Sonraki yıllarının önemli bölümünü Avrupa`da geçirdi, yetmişlerde bir süre yeniden New York`a döndü ama kısa sürdü ve hayatının kalanını geçirmek üzere yeniden Avrupa`ya döndü, Amerika`da nadiren görünse de kayıt yapmayı hep sürdürdü.

Haber NY Times`dan derlenmiştir.

Cazkolik.com / 20 Aralık 2017, Çarşamba

BU İÇERİĞİ PAYLAŞIN


Cazkolik.com

  • Instagram
  • Email

Yorum Yazın

Siz de yorum yazarak programcımıza fikirlerini bildirin. Yorumlar yönetici onayından sonra sitede yayınlanmaktadır. *.