20. yüzyılın önde gelen bestecisi Mikis Theodorakis'in yüzüncü yaşı 3 Nisan akşamı Zorlu PSM'de özel bir konserle kutlanacak

Benim kuşağım ve öncesi Theodorakis'i iyi tanır ve sever. Genç kuşaklar ise özellikle Zorba filminin müziğiyle tanımıştır büyük besteciyi.

Theodorakis sadece bir besteci değil, 20. yüzyılın önde gelen aktivistlerinden biriydi. Yunan İç Savaşı, 2. Dünya Savaşı gibi olağanüstü dönemlerde faşizme karşı net tavrı sanatçıyı bir müzisyenden öte bir politik figüre de dönüştürmüştü ülkesinde ve dünyada.

Theodorakis 2021 yılında 96 yaşında öldüğünde dönemin Yunan Kültür Bakanı 'Bugün Yunan ruhunun bir parçasını kaybettik' demişti.

Büyük bestecinin ölümü haberine dair yayınladığımız haberde "edebiyatta Yaşar Kemal bizim için ne ise Yunan halkı için müzikte Theodorakis de aynı değere ve öneme sahipti" diye yazmışız, aradan beş sene geçti ama tespit kulağa doğru geliyor.

Theodorakis'in, Mihalis Kakoyannis'in yönettiği 1964 tarihli Zorba filmi için yaptığı müzik buzuki temelli Yunan müziğin turistik olarak paçozlaşmasının önüne geçmiş, modern bir yaklaşım getirmişti

Tıpkı aynı yıllarda Astor Piazzolla'nın Arjantin tangosuna yaptığı katkılar gibi. Ama Theodorakis müziği daha büyük bir şey, daha teatral ve klasik müzik tabanlı mitik bir anlatım olarak görüyordu. Theodorakis'in geçmiş yıllarda yaptığı kayıtlar hâlâ yayınlanıyor, dijital platformlardan bulup dinlemek mümkün.

Aleksis Zorba, ünlü Yunan yazar Nikos Kazancakis'in 1946 yılında kaleme aldığı Zorba isimli romanın asıl karakteridir. Kazancakis romanı 1946 yılında yazsa da romanın ilk basımı 1952 yılında yapılmıştı. Çağdaş Yunan edebiyatının bu önemli kalemi romanında Aleksis Zorba isimli bir kahramanı anlatır. Filmde büyük oyuncu Anthony Quinn'in canlandırdığı Aleksis Zorba kendi ağzından dökülmüş cümleyle; "hiç bir şey ummuyorum, hiç bir şeyden korkmuyorum, özgürüm" diyordu. Kazancakis'in Zorba karakteri bir roman kurgusu gibi görünse de aslen Kazancakis'in hayatından gelip geçen bir kahramandan esinlendiği bilinmektedir.

Anthony Quinn'in Alan Bates ile sahildeki ünlü dansı

Bu filmi bu kadar başarılı kılan unsurlardan biri, Theodorakis'in ününün ve romanın efsanesinin çoğalmasına katkısı olan Anthony Quinn'dir

Epey yıllar önce Berlin'de Zorba filminin bilmem kaçıncı yılında Theodorakis ve Quinn'in de katıldığı özel bir gece düzenlenmişti. İki eski dostu iyice yaşlanmış yıllarında sahnede yeniden birbirlerine sarılırken görmek duygulandırmıştı herkesi. Quinn, ilerlemiş yaşına aldırmadan ceketini tıpkı Zorba gibi bir kenara fırlatıp kısa bir dans da yapmıştı.

3 Nisan gecesi Zorlu PSM'de izleyeceğimiz Zorba The Greek konseri bana tüm bunları bir kez daha hatırlatacak. Artık ne Theodorakis, ne Quinn hayatta ama roman da, film de yaşıyor, müzikleri hayatımızın başlıca anılarını süslüyor, eminim bu gece de o anılar içindeki yerini alacaktır.

Feridun Ertaşkan

Cazkolik.com /10 Şubat 2026, Salı

BU İÇERİĞİ PAYLAŞIN