17 YILIN ARŞİVİ

Kadife bir ses, çatallanan bir yol

79 yaşındaki soul efsanesi Al Green yeni bir EP ile yeniden karşımızda

11 Grammy ödüllü ve Rock'n'Roll Hall of Fame üyesi Al Green, "To Love Somebody" adlı dört parçalık yeni kısaçalarıyla yeniden gündemde. Fat Possum etiketiyle yayımlanan EP’de Bee Gees’ten “To Love Somebody”, The Velvet Underground’dan “I Found a Reason” ve R.E.M.’in “Everybody Hurts” yorumları yer alıyor. Green, ayrıca 2023’te Lou Reed’den seslendirdiği “Perfect Day”i bu kez İngiliz şarkıcı-söz yazarı Raye ile birlikte yeniden ele alıyor.

Kısaçalar, geçtiğimiz hafta dijital platformlarda dinleyiciyle buluştu

Kayıtların prodüktörlüğünü Matthew Johnson üstlenirken, Green bir kez daha Memphis soul’un omurgası Hi Rhythm Section ile bir araya geliyor. Bu kadro, tek başına bile geçmişle bugün arasında kurulan köprüyü anlatmaya yetiyor.

Green’in R.E.M.’in Everybody Hurts yorumunu 2024’te yayınlamasının ardından grubun solisti Michael Stipe’ın verdiği tepki ise bu dönüşün yankısını net biçimde gösteriyordu: “Grup adına konuşuyorum—daha onurlu, daha gururlu, daha mütevazı hissetmemiz mümkün değil… Bu bizim için epik bir an.”

Belki de tam bu yüzden, Al Green’in çıkardığı bu kısaçalar sadece yeni bir çalışma değil; geçmişe dönüp bakmak, o çatallanan yolu yeniden hatırlamak için güçlü bir vesile. Kadife bir sesin, dünyevi başarı ile ruhani arayış arasında nasıl şekillendiğini anlatan hikâye, hâlâ güncel. Ve hâlâ anlatılmaya değer.

Gospel’den sahne ışıklarına

Albert Leornes Greene, 13 Nisan 1946’da Arkansas’ta, dindar bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Gospel müzikle çevrili bir çocukluk geçirdi; babasının yönlendirmesiyle kardeşleriyle birlikte kilisede şarkı söyledi. Ancak genç Albert’in kulağı, kilise ilahilerinin ötesinde bir dünyaya da açıktı. Sam Cooke ve Jackie Wilson gibi soul müziğin seküler yıldızları, onun için yalnızca idol değil, aynı zamanda başka bir hayat ihtimalinin işaretiydi.

1960’ların sonunda profesyonel müzik kariyerine adım atan Green, ilk yıllarında sınırlı başarılar elde etti. Asıl dönüm noktası ise 1969’da yapımcı Willie Mitchell ile tanışması oldu. Hi Records çatısı altında kurulan bu ortaklık, Al Green’in sesini ve kimliğini yeniden şekillendirdi. Soyadındaki “e” harfini geride bıraktı; artık yalnızca Al Green’di.

Romantik prensin yılları

1971–1975 arası yayımlanan Let’s Stay Together, I’m Still in Love with You, Call Me ve Livin’ for You gibi albümlerle Al Green, soul müziğin romantik prensi olarak anılmaya başladı. “Let’s Stay Together”, “Tired of Being Alone” ve “Love and Happiness” yalnızca hit şarkılar değil; bir kuşağın duygusal hafızasına kazınan zamansız parçalar hâline geldi.

Ancak sahnedeki zarafet, perde arkasında aynı huzuru taşımıyordu. Bitmeyen turneler, yoğun ilgi, karmaşık ilişkiler ve şöhretin görünmeyen baskısı Al Green’i içten içe yıpratıyordu. Bir yanda dünyevi başarı, diğer yanda çocukluğundan beri içinde taşıdığı güçlü bir inanç… İki dünya giderek daha fazla çatışmaya başlamıştı.

Kırılma gecesi

1970’lerde Al Green’in sesi aşkı fısıldıyordu. Şöhret, sahne ışıkları ve hit şarkılar arasında yükselen bu kadife ton, bir gecede bambaşka bir anlam kazandı. Ruhani bir çağrı mıydı bu, yoksa yıpratıcı bir hayattan kaçış mı? Al Green’in hikâyesi, tam da bu sorunun ortasında duruyor.

O kırılma, 18 Ekim 1974 gecesi Memphis’teki evinde yaşandı. Dönemin kız arkadaşı Mary Woodson, Green banyodayken üzerine kaynar bir yemek dökerek ciddi yanıklara yol açtı. Woodson olayın ardından aynı evde intihar etti. Olay, Al Green’in bedeninde kalıcı izler bırakırken, ruhunda çok daha derin bir sarsıntıya neden oldu.

Bu gece, Green için yalnızca bir travma değil, hayatını yeniden yorumladığı bir eşikti. Olayın tam olarak neden yaşandığına dair kesin bilgiler olmamakla birlikte, o dönemde çıkan haberler ve dedikodular, Mary Woodson'ın Al Green'in evli olduğunu öğrenmesi üzerine kıskançlık krizi geçirdiği yönündeydi. Ancak bu iddialar hiçbir zaman tam olarak doğrulanamadı.

Yaşadıklarını ilahî bir uyarı olarak okuyanlar da oldu, şöhretin ağırlığından bunalan bir adamın geri çekilişi olarak görenler de. Bu soru, onun hikâyesine eşlik etmeye devam etti.

Reverend Al Green

1976’da Al Green radikal bir karar aldı. Sahip olduğu mülkleri sattı, Memphis’te Full Gospel Tabernacle kilisesini kurdu ve papaz olarak göreve başladı. 1980 yılında müzik hayatını adadığı mevcut plâk şirketi Hi Records’tan da ayrıldı, R'n'B / soul müziği bırakıp gospel, yani dini müziğe geçiş yapmaya karar verdi. Papazlık görevini sürdürürken bir yandan da gospel albümleri yayınlamaya devam etti ve bu alanda da önemli bir hayran kitlesi edindi. Sekiz yıllık gospel kariyeri boyunca çok başarılı albümler yaptı. Artık ona herkes “Reverend Al Green” olarak hitap etmeye başladı. Bu sevdası ona 8 Grammy ve onlarca ödül kazandırmasına rağmen 1988 yılında “Scrooged” filmi için ‘fani dünyaya geri döndü’!

Ancak bu, geçmişteki gibi tam zamanlı bir yıldızlığa dönüş değildi. 1990’lardan itibaren Al Green, hem gospel hem de soul projelerinde yer alarak iki dünyayı birlikte taşımayı seçti. 1995’te Rock and Roll Hall of Fame’e kabul edilmesi ve 2002’de aldığı Grammy Yaşam Boyu Başarı Ödülü, bu yolun kalıcılığını teyit etti.

Günümüz genç sanatçıları için Al Green'in anlamı

Al Green, günümüz genç sanatçıları için sadece bir nostalji figürü değil, aynı zamanda ilham kaynağı olmaya devam ediyor. Yeni çıkardığı EP’deki Raye düeti örneğindeki gibi. Onun müziğindeki duygusal derinlik, samimiyet ve vokal tekniği, modern soul, RB ve hatta pop müzisyenleri üzerinde önemli bir etkiye sahip.

Onun kendine özgü vokal tarzı ve falsettosu, birçok şarkıcının kendi sesini bulma yolculuğunda bir referans noktası oluşturuyor. Ayrıca, gospel köklerinden gelen güçlü vokallerinin seküler müzikle harmanlanması, farklı müzikal etkileşimlerin ne kadar zengin sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.

Kesişen yollarda bir miras

Bugün Al Green’in hikâyesi yalnızca bir soul efsanesinin biyografisi değil; şöhretle sınanan, travmayla yüzleşen ve inançla yön bulan bir adamın hikâyesi olarak okunuyor. Kadife bir sesle zirveye çıkan, yolu çatallandığında durup düşünen ve iki dünyayı da reddetmeden kendi dengesini kuran bir sanatçının.

Not: Yeni EP'yi de içeren, en sevdiğim Al Green şarkılarından oluşan Spotify ve YouTube çalma listeleri hazırladım. Aşağıdaki ilgili linklerden ulaşabilirsiniz.