Richie Beirach (1947-2026)

Richie Beirach'ı Türkiye'de yeterince tanımıyoruz, bu bizim eksikliğimiz ama yurtdışında, diğer ülkelerde ne kadar tanınıyor ondan da emin değilim, belki sessiz bir kaderi olmuştur adamın, kimbilir!

İstanbul'a yaklaşık on yıl önce Akbank Sanat için gelmişti, Akbank Sanat o yıllarda sezon içinde hâlâ caz konserleri düzenliyor, iyi isimleri ağırlıyordu.

Beirach'ın 77 yaşında hayata veda ettiği paylaşımları yayıldı sosyal medyada. Kısa boylu, tıknaz, saçları yana uzayan sessiz bakışlı ama içinde kopan fırtınaları dışarı sızdırmayan biriydi.

Yeterince izlemediğimiz, dinlemediğimiz piyano ustalarından biri daha. Halbuki iyi bir solist olduğu kadar iyi bir eşlikçi. Bugüne kadar üç yüzden fazla beste üretmiş, iki yüz kadar kayıtta yer almış, eşlikçi müzisyen olarak daha fazla kayıtta yer alan çalışkan, üretken bir piyanist.

Solo piyano albüm kapağındaki fotoğraf

2023 yılında solo piyano albümü "Leaving"i yayınlamıştı. Albümün adı vefat haberinin ardından üzücü çağrışımlar yaratıyor şimdi zihnimde ama gerçek neydi bilmiyorum. Müziği mi bırakıyordu, hayattan ayrılmayı mı düşünüyordu, hangisi... belki de hiç biri değil, sebepsiz abartmalar da olabilir yazdığım ama bunları bana düşündürten şey adamın fotoğraflarındaki içine gömülü sessizlik. "Leaving" solo piyano konser kaydı idi. Fransa'da, şaraplarıyla ünlü Sainte-Emilion'daki Chateau Fleur Cardinale'de verdiği konserin kaydı.

Beirach'ı bir grup adamı olarak değil ikili çalımların insanı olarak zihnimde kodladım ya da öyle işlerine denk geldim çoğunlukla. Oysa müzisyenliği geniş spetrumluydu. 1979 yılındaki albümünü hatırlıyorum; George Mraz, Jack deJohnette ve Richie Beirach. Bu albümden hayatta kalan son kişiydi. Albümün ikinci parçası "Pendulum"u başka müzisyenlerden de hatırlıyorum ama Beirach'ın bestesi olduğunu düşünmemiştim Piyanonun altmışlar stili introsu, DeJohnette'in zilleri ve Mraz'ın bası nasıl temiz ve açık. Şâhâne bir ECM kaydı. Yazın bir kenara!

Beirach'ın üretkenliği, aldığı klasik eğitim üzerinden cazla kurduğu ilişkiyi hayatının tüm safhalarına yaymasında saklı. Müziğini uzun yıllar takip eden bir eleştirmen "Richie motif geliştirme, kromatik armoni, serbest çalma ve liriklik konusunda bir ustadır. Ayrıca, inanılmaz derecede etkileyici bir dokunuşa ve tona sahiptir, çalışmaları yeni nesil müzisyenler üzerinde derin etki yaratmıştır" diye yazmıştı. Bu kadar yakında gözlediğimi söyleyemem ama müziğini biraz dinleyince sanatçının ruhundaki lirizmin dışarı sızdığını farkediyorsunuz.

Müsaade ederseniz, yazının son kısmında ELM albümünden ayrılmadan tamamlayayım lafımı. Bill Evans'tan ya da bir başkasından aldığı ilhamı baskın lirik doğaçlama duygusuyla emsalsiz yeni icralara dönüştüren müzikleri Mraz ve DeJohnette'li unutulmaz üçgenin içinde müzikleri sadece kayıtlı materyalin içinde değil zihnimizde ve kalbimizde saklı duracak bu ölümsüz piyano ustasının.

Richie Beirach ile ilgili haber arşivimize linki kullanarak ulaşabilirsiniz.

Feridun Ertaşkan

Cazkolik.com / 29 Ocak 2026, Perşembe

BU İÇERİĞİ PAYLAŞIN