Photo: Joerg Becker

 

 

Albert Mangelsdorff Ödüllü Lauren Newton ile röportaj

 

 

1994 yılından itibaren Almanya’daki caz müzisyenlerine iki yılda bir verilen prestijli Albert Mangelsdorff Ödülü’nün yeni sahibi Lauren Newton oldu. Cazkolik olarak değerli sanatçıyı kutluyor, başarılarının devamını diliyoruz. Vokal ustası Lauren Newton ile tanışma fırsatını bulduğumda Cazkolik için röportaj ricasında bulunmuştum. Bizi kırmadığı için teşekkür ederim. Sizi, sesin ve enstrümanın renklerini, dokularını hatta günlük hayatın sıradan gürültülerini oluşturan o gizli katmanlardan oluşan evrene kapı aralayarak müzikal farkındalığınızı genişletmeye davet ediyoruz. Röportajı aşağıda okuyabilirsiniz.

 

 

Photo: Ulla C. Binder- Manfred Schoof, Lauren Newton, Michael Griener

 

---

 

 

Lauren Newton: "Her performans yeni bir maceradır"

 

 

Leyla Diana Gücük: Oregon'da aldığınız klasik şan eğitimi ve Stuttgart'taki vokal performans derecesi sizi serbest doğaçlama ve sözsüz şarkı söyleme tekniklerini geliştirmeye nasıl yönlendirdi? Klasik disiplinden aldığınız eğitim avangart ifadenize nasıl bir katkı sağladı?

 

Lauren Newton: Üniversitede okurken sözsüz icra edilebilecek klasik şarkıların olup olmadığına dair merakım giderek arttı. Şarkının melodisinin, sözlerinin ve armonilerinin anlamına derinlemesine bakmamı teşvik eden, gözlemci ve açık fikirli şan eğitmenlerinin yanında okuma şansına sahip oldum. Klasik bariton şarkıcısı Profesör Neil Wilson, Oregon Üniversitesi'ndeki lisans eğitimim boyunca bana ders verdi ve "Sözsüz herhangi bir vokal repertuvarı var mı?" gibi sorular sorduğum bir zamanda meraklı zihnim için hayati bir katalizör oldu. Beni çeşitli klasik şan repertuvarı türleriyle tanıştırdı ve yeni gelişen sesime ve bireysel karakterime en uygun parçaları bulmama yardımcı oldu.

 

Benim yetiştirilme tarzım (ve cesaretim), klasik repertuvarıma caz şarkıları eklemeye karar verdiğimde ortaya çıktı ve diğer öğrencilerin desteği ve eğitmenimin onayıyla, 1974'teki üçüncü sınıf lisans bitirme sınavı konserimde hem klasik besteleri hem de caz standartlarını seslendirdim ki bu o zamanlar duyulmamış bir şeydi. Aynı yıl, heyecan verici bir teklif ortaya çıktı ve bir okul yılı boyunca yurt dışında okumak üzere yüksek lisans öğrencileri ve müzik öğretmenlerinden oluşan bir gruba katılabildim. Merkezimiz Almanya'nın Stuttgart kenti yakınlarındaydı, bu nedenle 1974-75 yıllarında bol miktarda 'canlı' müzik ve diğer sahne sanatlarına maruz kaldım. 

 

Eğitimin o ilk yıllarında odağım doğal olarak klasik vokal tekniklerindeydi ve adanmış ve çok çalışkan bir şan öğrencisiydim ancak bilinmeyen bir nedenle zihnimde, tüm öğretmenlerimin ve arkadaşlarımın arzu ettiği geleneksel 'bel canto' (güzel şarkı söyleme) sanatına dair belli belirsiz bir soru vardı. Şarkı söylemenin tek yolu bu muydu?

 

Aynı dönemde, bestelenmiş melodiler çalan ancak bunlar üzerinde serbest doğaçlamalar yapan Stuttgart'taki bir jazz rock grubuna katıldım. Sağlam bir şan tekniği öğrenme ile (meraktan) bu teknikle doğaçlama yapmanın bu çeşit karışımı, benim "kendi" eğitimimin asıl başlangıcı oldu. Eskiden Ella Fitzgerald'a hayranlık duyardım ancak Cathy Berberian'ı daha sonra keşfettim.

 

 

Doğaçlama yapmak, tarif edilemez bir şeye teslim olmak demektir!

 

 

 

Photo: Mike Baumgartner

 

Leyla Diana Gücük: Serbest doğaçlamada kurallar ya da kuralsızlık konusu üzerinde durmak istiyorum. Dışarıdan bakıldığında hiç dinlemeyenler için bunu anlatmak gerektiğinde nasıl ifade edersiniz?

 

Lauren Newton: Serbest doğaçlamadaki kurallar ve kuralsızlık, yaptığımız ve olduğumuz şeyi, sahte ve gerçek benliğimizi, iç ve dış yönelimimizi açıklığa kavuşturur ve hayatımıza muazzam bir içerik ve öz zenginlik getirir. Doğaçlama yapmak, doğal oluşum sürecinin bir parçası olmak demektir.

 

Ne zaman serbest doğaçlama çalıştayı yönetsem, müziğin her an her yerde mevcut olduğunu ve tek yapmamız gerekenin ona dokunmak olduğunu iddia ederim. Bu, Japonların birinin önünden geçmeleri gerektiğinde elleriyle yaptıkları nazik kesme hareketine benzetilebilir. Sanki kendilerine yer açmak için uzayda bir yol kesiyorlarmış gibi. Demek istediğim, bu maceranın, müziğin sürekliliğine nasıl uyumlu bir şekilde katkıda bulunabileceğimizi keşfetmekle ilgili olduğudur.

 

Leyla Diana Gücük: Caz müziği, kimi zaman bir kaçış veya sığınak olarak görülürken, sizin çalışmalarınızda (özellikle Joëlle Léandre ile yaptığınız "ıslıklar ve çığlıklar" içeren çalışmanız) bir isyan veya meydan okuma hissi var. Sizin için vokal performans, bu "alevler içindeki dünyada" bir sığınak mı, yoksa bir manifesto mudur?

 

Lauren Newton: Joëlle Léandre ile çalışmak benim için her müzikal anda derin bir bağ anlamına geliyor. Ruh hallerimiz her an yıldırım hızıyla değişebilir ve müzikal yolu değiştirebilir. Bazen büyük, bazen sadece küçük müzikal farklılıklar olur. Ancak müzik, bizim için her zaman hayatın, her açıdan tüm zıtlıklarıyla bir kutlamasıdır. Bu nedenle her performans yeni bir maceradır.

 

 

Photo: Ulla C.Binder- Newton-Léandre 1.11.25

 

 

Leyla Diana Gücük: Dansçılar, ressamlar ve performans sanatı projeleriyle iş birliklerinizde sesin sınırlarını aşmayı hedefliyorsunuz. Vokal, bir enstrüman olmanın ötesinde, bu tür multidisipliner çalışmalarda nasıl bir köprü görevi görüyor?

 

Lauren Newton: Ses, kişinin mevcut duygusal yaşamıyla doğrudan ilişkilidir ve eğer bu kişi serbestçe doğaçlama yapıyorsa, bazen beklenmedik (gizli) duygular ses, enstrüman veya beden aracılığıyla yüzeye çıkabilir. Sesi ister tonlar, ister sözler olsun, sahnedeki tüm sanatçılar ve aynı zamanda izleyici için bir köprü olarak görüyorum.

 

Vokal 'renk' paleti, dikkatli öz farkındalık yoluyla ve şarkıcının alternatif ses tekniklerini ve fikirlerini keşfetmeye açık olması durumunda sayısız şekilde zenginleştirilebilir. Bir fikri ikna edici bir şekilde aktarabilmek için üç temel şeye dikkat etmeniz gerekir: nefes, beden ve rezonans. Bu hem şarkıcılar hem de enstrüman çalanlar için geçerlidir!

 

Leyla Diana Gücük: Kariyerinizde David Friedman, Masahiko Togashi ve Fritz Hauser gibi perküsyoncular ve vibrafoncularla sıkça çalıştınız. Bu enstrümanların (vibrafonun "hoş sesi" ve perküsyonun ritmik zorluğu) vokal ifadenizle yarattığı zıtlık ve uyum arasındaki dengeyi ya da uyum/suzluğu nasıl tanımlarsınız?

 

Lauren Newton: Vurmalı çalgıcılarla şarkı söylemek her zaman heyecan verici bir meydan okumadır çünkü bu müzisyenlerin her biri çalma tarzında benzersizdir. Benim sesim konuşma gibi perküsyonel sesler üretebilir ve bununla ritmik çalışabilirim. Ancak aynı zamanda uzun notalar, melodiler ve farklı aralıklar üretmek gibi "normal" şarkı söyleme yeteneklerine de sahiptir. Daha iyi iletişim kurmak için her şeyden önce ilgili kişinin kişisel tavrına veya aurasına dikkat ederim.

 

 

Fritz Hauser, Lauren Newton

 

Leyla Diana Gücük: On yılı aşkın süre boyunca Mathias Rüegg'in post-modern besteleriyle tanınan Vienna Art Orchestra'nın (VAO) tek vokalisti olmak nasıl bir deneyimdi? VAO'nun o dönemdeki vizyonu, yani bestelenmiş yapı ile doğaçlama arasındaki denge, sizin vokal ifade arayışınızı nasıl etkiledi ve bu büyük toplulukta bir solist olarak kendi sesinizi nasıl konumlandırdınız?

 

Lauren Newton: Mathias Rüegg'in özellikle 80'li yıllardaki besteleri ve aranjmanları, ses tekniklerimi geliştirmem ve hassaslaştırmam için bir fırsattı. Müzik, her turne için belirli bir tema veya bir bestecinin onuruna yeni bestelenirdi. Mathias, farklı solistlerin parçanın müzikal odak noktasına veya karakterine uygun olarak kendilerini ifade etmeleri için her zaman alan bıraktı. Benim sololarımda bazen temel ritmik, bazen metinli, bazen lirik, bazen mizahi vb. olurdu. Bu benim için çok heyecan vericiydi çünkü anın içinde çok fazla olmamı, tam olarak odaklanmamı gerektiriyordu! Sesim, topluluk sesinde kişisel, insani bir ses yönü gibiydi. Yani, büyük bir enstrüman grubu arasında insan sesi.

 

 

Vienna Art Orchestra

 

Leyla Diana Gücük: "Evolutism" kelimesi ve Almanca/İngilizce harflerden kelimeler üretme yaklaşımınız ("kelime dağarcığınızın her performansta değişmesi") bu müziğe getirdiğiniz edebi ve linguistik bir doğaçlama biçimi midir? Bu kelime oyunları, müzikteki serbest formunuzun bir yansıması mı?

 

Lauren Newton: Evolutism, vibrafoncu Dizzy Krisch'in Lonely Woman kaydındaki bir bestesinin adıdır. Dizzy bununla özel bir şey kastetmemişti, sadece kelime oyununu sevmişti. Ben de ona, bu kelimeyi parçadaki doğaçlamam için temel olarak kullanmak istediğimi söyledim ve böylece 2016 yılındaki kayıtta o solo ortaya çıktı. Bu tür kelime oyunları bana insan dilinin mizahi yönlerini dahil etme imkânı veriyor ve benim için şarkı söylemek kadar müziğe ait. Uzun yıllar çalıştığım ünlü Avusturyalı yazar ve şair Ernst Jandl benim rol modelimdi.

 

Leyla Diana Gücük: Vocal Adventures Kitabınız 2022'de yayımlandı. Kitabınızda "Ses, Mekân, Ruh ve Şarkıda Serbest Doğaçlama" konularını ele alıyorsunuz. Günümüzün caz ve doğaçlama vokalistlerine, teknik becerilerin ötesinde ruhsal ve mekânsal olarak neyi keşfetmelerini öneriyorsunuz?

 

Lauren Newton: Günümüzün doğaçlama vokalistlerine, otantik, yenilikçi, sezgisel fikirlerin doğduğu yer olan içsel canlılıklarını (spirit) dinlemelerini tavsiye ediyorum. Yapılması gereken iş, onları en çok neyin ilgilendirdiğini, kendilerine özgü bir "şeyi" tanımaktır. Teknik beceri, fikrin amaçlandığı gibi duyulmasına yalnızca yardımcı olur.

 

Leyla Diana Gücük: Lucerne Müzik Üniversitesi'nde caz vokali ve serbest doğaçlama profesörü olarak, günümüzün genç müzisyenlerinde gördüğünüz en büyük potansiyel ve en büyük zorluk nedir?

 

Lauren Newton: Meydan okuma, yalnızca o müzisyene ait olan bu "şeyi" araştırmak ve geliştirmektir. Bu süreç, temel olarak karakter veya kişilik, zevk ve özellikle şarkıcılar için kişiden kişiye farklılık gösteren bir fenomen olan ses tınısına dayanır.

 

Leyla Diana Gücük: Bu yıl Berlin Festivali kapsamında Albert Mangelsdorf ödülüne layık görüldünüz. Mangelsdorf ile kendinizde ortak gördüğünüz noktalar var mı, varsa neler?

 

Lauren Newton: Albert Mangelsdorff ile çeşitli gruplarda defalarca sahne aldım. Bir keresinde benden şan tekniği konusunda tavsiye istemişti; o sıralarda polifoni ve aynı anda şarkı söyleyip çalarak iki ses çıkarma konusuyla yoğun bir şekilde ilgileniyordu. Bu teknik onun alameti farikası haline geldi ve bu beni çok heyecanlandırdı.

 

Leyla Diana Gücük: Eşiniz de sanatçı ve birlikte bir çok performansta yer aldınız. Birlikte yürüdüğünüz yolda birbirinizden nasıl etkileniyorsunuz ve bunu sanatınıza nasıl yansıdığından bahseder misiniz? Sanatçı çiftlerin yaşadığı avantaj ve dezavantajlar neler sizce?

 

Lauren Newton: Koho Mori-Newton görsel sanatçıdır ve ana eseri Çizim'dir. Ona göre çizginin bir hikayeyi veya nesneyi temsil etmesi gerekmez, kendi başına durmalıdır. Bir çizgi, ister tek başına ister başka çizgilerle bağlantılı olsun, bir çizgidir. Yalnızca izleyenin görebileceği şeydir. Bu, birlikte çalıştığımızda da geçerlidir. Onun görsel sanatı ve benim şarkı söyleme tarzım, izleyicilerdeki her insan için farklı bir anlam ifade edebilir. Bizim için mesele, bize dokunan ama açıklanamayan bir şeyi iletişim kurmaktır.

 

 

Performance part 1, Koho Mori-Newton Lauren Newton, Augsburg 2018

 

Leyla Diana Gücük: Türkiye’deki caz müzisyenlerimizi tanıyor musunuz? serbest doğaçlama yapan müzisyenlerimiz ile tanışma fırsatınız oldu mu? Eğer tanıyorsanız kimler? Bugüne kadar tanıma fırsatı olmadıysa Türkiye’deki Ortak proje yapma konusuna nasıl bakarsınız?

 

Lauren Newton: Zürih'te yaşayan ve aynı zamanda serbest doğaçlama yapan şarkıcı Saadet Türköz'ü tanıyorum. Geçenlerde tekrar karşılaştık ve ikimiz beraber bir proje yapmaya hevesliyiz.

 

Leyla Diana Gücük: Sorularımıza zaman ayırdığınız için size çok teşekkür ederiz. Sizi yakında Türkiye'de ağırlamaktan büyük mutluluk duyarız.

 

 

Leyla Diana Gücük ve Lauren Newton birlikte, 2025

 

---

 

 

Sanatçı hakkında

 

 

ABD, Oregon doğumlu Lauren Newton, Oregon Üniversitesi ve Almanya, Stuttgart'taki Devlet Müzik Yüksek Okulu'nda klasik şan eğitimi alan sanatçı 1974 yılından beri vokalist olarak Stutgart'ta yaşamakta ve çalışmaktadır.

 

Newton öncelikle vokal ifadeye odaklanarak sözsüz şarkı söyleme teknikleri yelpazesini genişletmeye başlayarak caz ve avangart müzik çevrelerinde tanındı. Solist olarak sahne alarak çeşitli topluluklarla ABD, Güney Kore, Hindistan, Japonya, Rusya ve Avrupa'nın tamamında turneler yaptı. Grup lideri olarak yaptığı Timbre adlı ilk kaydıyla 1983 yılında yıllık Alman Plâk Eleştirmenleri Ödülü'nü kazandı.

 

 

Konser ve kayıt işbirlikleri

 

 

Vienna Art Orchestra (1979-90), Vocal Summit (1982-83), Vokalquartett Timbre (1990-2007), Anthony Braxton, George E. Lewis, Fritz Hauser, Joëlle Léandre, Koichi Makigami, Maria Joao, Phil Minton, Barre Phillips, Aki Takase, Myra Melford, Heiri Känzig, Vladimir Tarasov ve Avusturyalı şair Ernst Jandl (ve diğerleri) ile çalışmıştır.

 

Kendi projeleri arasında müzik ve tiyatro prodüksiyonları, küçük ve büyük topluluklar, korolar ve radyo oyunları için besteler bulunmaktadır. Graz (Avusturya), Essen (Almanya) ve Luzern'deki (İsviçre) üniversitelerde caz vokali ve serbest doğaçlama dersleri vermiştir. Halen konserler, ustalık sınıfları ve atölyeler vermeye devam etmektedir.

 

 

Diskografisi yaklaşık 87 kayıt içermektedir. 2020 yılında Baden-Württemberg Eyaleti'nden Caz Yaşam Boyu Başarı Ödülü'nü almıştır. VOCAL Adventures, Free Improvisation in Sound, Space, Spirit and Song (Vokal Maceraları, Ses, Mekan, Ruh ve Şarkıda Serbest Doğaçlama) başlıklı kitabı 2022 yılında Wolke Yayınevi tarafından yayımlanmıştır.

 

Leyla Diana Gücük

 

Cazkolik.com / 23 Aralık 2025, Salı

 

---

 

ENGLISH TEXT

 

 

 

Interview with Lauren Newton: Recipient of the Albert Mangelsdorff Award

 

 

The recipient of the Albert Mangelsdorff Award, regarded as the most prestigious prize given to jazz musicians in Germany every two years since 1994, is Lauren Newton. The Albert Mangelsdorff Award, which has been presented to jazz musicians in Germany every two years since 1994 and is considered the most prestigious distinction in German jazz, goes to Lauren Newton.

 

We invite you to expand your musical awareness by opening the doors to a universe composed of those hidden layers that form the colors, textures of the voice and instrument – and even the most ordinary noises of everyday life.

 

 

Lauren Newton: “Every performance is a new challenge”

 

 

Leyla Diana Gücük: Your classical vocal training at the University of Oregon and your degree in vocal performance in Stuttgart: How did this classical background lead you to develop techniques of free improvisation and non-verbal singing? What contribution did the classical discipline make to your avant-garde expression?

 

Lauren Newton: When I was at university, my curiosity grew about whether there were classical songs that could be interpreted without words. I was fortunate to study with attentive and open-minded vocal coaches who encouraged me to delve deeper into the meaning of the melody, lyrics, and harmonies of a song. The classical baritone singer, Professor Neil Wilson, taught me during my undergraduate studies at the University of Oregon and was a vital catalyst for my curious mind at a time when I was asking questions like: “Is there any non-verbal vocal repertoire?” He introduced me to various types of classical vocal repertoire and helped me find the pieces that best suited my developing voice and individual character.

 

My upbringing (and my courage) came to the fore when I decided to add jazz songs to my classical repertoire. With the support of other students and the approval of my teacher, I performed both classical compositions and jazz standards in my third-year graduation concert in 1974 – something unheard of at the time. That same year, an exciting offer came up, and I was able to join a group of graduate students and music teachers to study abroad for one school year. Our centre was located near Stuttgart in Germany, which meant I was exposed to a lot of 'live' music and other performing arts in 1974–75.

 

In these early years of training, my focus was naturally on classical vocal techniques, and I was a very dedicated and hardworking vocal student. However, for some unknown reason, a vague question arose in my mind regarding the traditional art of 'Bel Canto' (beautiful singing) that all my teachers and friends aspired to. Was this the only way to sing?

 

In the same period, I became a member of a rock-jazz band in Stuttgart that played composed melodies but improvised very freely over them. This mix of learning a solid vocal technique and (out of curiosity) improvising with that technique was the actual beginning of my "own" education. I used to admire Ella Fitzgerald, but I discovered Cathy Berberian later.

 

To improvise means to surrender to something indescribable!

 

Leyla Diana Gücük: I would like to delve a little deeper into the topic of rules and lack of rules in free improvisation. How would you explain this approach to someone who views this music from the outside and has never heard it before?

 

Lauren Newton: The rules and the lack of rules in free improvisation clarify our doing and being, our false and true selves, our inner and outer orientation, and bring an enormous wealth of content and substance to our lives themselves. To improvise means to be part of the natural process of creation.

 

Whenever I lead a free improvisation workshop, I assert that music is present anytime and anywhere, and we only have to touch it. This can be compared to the gentle, cutting hand movement that Japanese people make when they have to pass in front of someone. It is as if they are clearing a path in space to make room for themselves. What I mean is that this adventure is about discovering how we can harmoniously contribute to the continuity of music.

 

Leyla Diana Gücük: Jazz music is sometimes viewed as an escape or a refuge, whereas your works (especially your collaborations with Joëlle Léandre, which include "whistles and screams") convey a sense of resistance or challenge. In this "world on fire," is vocal performance for you more of a refuge or a manifesto?

 

Lauren Newton: The collaboration with Joëlle Léandre means a deep connection for me in every musical moment. Our moods can change instantly, lightning-fast, and alter the musical path. Sometimes there are big musical differences, sometimes just small ones. But for us, music is always a celebration of life with all its contrasts in every respect. That is why every performance is a new adventure.

 

Leyla Diana Gücük: In your collaborations with dancers, painters, and performance art projects, you strive to transcend the boundaries of the voice. What role does the vocal voice play as a bridge in these multidisciplinary works, beyond the function of a mere instrument?

 

Lauren Newton: The voice is directly related to a person's current emotional life, and if that person is freely improvising, sometimes unexpected (hidden) feelings can emerge through the voice, the instrument, or the body. I see the voice, whether with tones or words, as a bridge to all performers on stage and also to the audience.

 

The vocal 'colour' palette can be enriched in countless ways if one pays attention to careful self-awareness and if the singer is open to exploring alternative vocal techniques and ideas. To be able to convey an idea convincingly, one must pay attention to three fundamental things: the breath, the body, and the resonance. This applies to singers as well as instrumentalists!

 

Leyla Diana Gücük: You have frequently collaborated with percussionists and vibraphonists such as David Friedman, Masahiko Togashi, and Fritz Hauser in your career. How would you describe the relationship or the dissonance/harmony between the contrast and the alignment that these instruments (the "pleasant sound" of the vibraphone and the rhythmic challenge of percussion) create with your vocal expression?

 

Lauren Newton: Singing with percussionists is always an exciting challenge, as each of these musicians is unique in their style of playing. My voice can produce percussive sounds, like speaking, and I can work rhythmically with that. But it also has the capabilities of "normal" singing, such as producing long notes, melodies, and different intervals. To communicate better, I primarily pay attention to the personal attitude or aura of the respective person.

 

Leyla Diana Gücük: What was it like to be the only vocalist of the Vienna Art Orchestra (VAO), known for Mathias Rüegg's post-modern compositions, for over a decade (1979–1990)? How did the VAO's vision, namely the balance between composed structure and improvisation, influence your search for vocal expression, and how did you position your own voice in this large ensemble?

 

Lauren Newton: The compositions and arrangements of Mathias Rüegg, especially during the 80s, were an opportunity for me to improve and refine my vocal techniques. The music was newly composed for each tour based on a specific theme or in honour of a composer. Mathias always left room for the different soloists to express themselves according to the musical focus or character of the piece. In my solos, the basis was sometimes rhythmic, sometimes with lyrics, sometimes lyrical, sometimes humorous, etc. This was very exciting for me because it required me to be very much in the moment, fully concentrated! My voice in the ensemble sound was like a personal, human sonic aspect. That is, the human voice amidst a large group of instruments.

 

Leyla Diana Gücük: The word "Evolutism" and your approach to generating words from German/English letters ("Your vocabulary changes in every performance") – is this a literary and linguistic form of improvisation that you bring into the music? Are these wordplays a reflection of the free form in your music?

 

Lauren Newton: Evolutism is the title of a composition by vibraphonist Dizzy Krisch on the recording Lonely Woman. Dizzy didn't mean anything special by it; he simply liked the wordplay. I told him that I would like to use the word as the basis for my improvisation in the piece, and that's how the solo on the 2016 recording came about. Such wordplays give me the opportunity to incorporate the humorous aspects of human language, which, for me, belong to the music just as much as singing. The famous Austrian author and poet Ernst Jandl, with whom I worked for many years, was my role model.

 

Leyla Diana Gücük: Your book VOCAL Adventures was published in 2022. In it, you discuss topics such as "Free Improvisation in Sound, Space, Spirit and Song." What do you recommend today's jazz and improvisational vocalists explore spiritually and spatially, beyond technical abilities?

 

Lauren Newton: I recommend today's improvisational vocalists to listen to their inner vitality (spirit), where authentic, innovative, intuitive ideas originate. The work should be to recognize what interests them most—a "something" that is uniquely their own. Technical ability.

 

Leyla Diana Gücük: As a Professor of Jazz Vocals and Free Improvisation at the Lucerne University of Applied Sciences and Arts: What do you see as the greatest potential and the biggest challenge for today's young musicians?

 

Lauren Newton: The challenge is to investigate and develop this 'something' that belongs only to that musician. This process is primarily based on character or personality, taste, and, especially for singers, the vocal timbre, a phenomenon that differs from person to person.

 

Leyla Diana Gücük: You were honoured with the Albert Mangelsdorff Prize this year as part of the Berlin Jazz Festival. Are there any common points you see between yourself and Mangelsdorff, and if so, what are they?

 

Lauren Newton: I performed several times with Albert Mangelsdorff in various groups. He once asked me for advice on vocal technique, at the time when he was intensively involved with polyphony and singing and playing simultaneously to produce two tones. This technique became his trademark, which I found very exciting.

 

Leyla Diana Gücük: Your spouse is also an artist, and you have performed together in many shows. How do you influence each other on your shared path, and how is this reflected in your art? In your opinion, what are the advantages and disadvantages for artist couples?

 

Lauren Newton: Koho Mori-Newton is a visual artist, and his main work is Drawing. For him, the line does not have to represent a story or an object but should stand on its own. A line is a line, whether alone or in connection with other lines. It is only what a viewer can see. This also applies when we work together. His visual art and my way of singing can mean something different to every person in the audience. For us, it is about communicating something that touches us but cannot be explained.

 

Leyla Diana Gücük: Are you familiar with any jazz musicians from Turkey? Have you had the opportunity to meet musicians who play free improvisation? If so, which ones? If you haven't had the chance yet: How do you feel about a potential collaborative project in Turkey?

 

Lauren Newton: I know the singer Saadet Türköz, who lives in Zurich and also improvises freely. We recently met again, and both of us would be keen to do a project together.

 

Leyla Diana Gücük: Thank you very much for taking the time to answer these interview questions. We would be delighted to welcome you to Turkey soon!

 

Leyla Diana Gücük

 

Cazkolik.com / December 23, 2025

 

---

 

GERMAN TEXT

 

 

 

Interview mit Lauren Newton: Preisträgerin des Albert Mangelsdorff Preises

 

 

Der Albert Mangelsdorff Preis, der seit 1994 alle zwei Jahre an Jazzmusiker in Deutschland verliehen wird und als die prestigeträchtigste Auszeichnung des deutschen Jazz gilt, geht an Lauren Newton. Wir von Cazkolik gratulieren ihr von Herzen und wünschen ihr weiterhin viel Erfolg und Inspiration auf ihrem künstlerischen Leben. Als ich die Gelegenheit hatte, die geschätzte Vokalkünstlerin Lauren Newton kennenzulernen, bat ich sie um ein Interview für Cazkolik. Wir bedanken uns im Namen von Cazkolik, dass sie unsere Bitte nicht abgelehnt und die Freundlichkeit gezeigt hat, uns ein Interview zu geben. Wir laden Sie ein, Ihr musikalisches Bewusstsein zu erweitern, indem wir die Türen zu einem Universum öffnen, das aus jenen verborgenen Schichten besteht, welche die Farben und Texturen der Stimme und des Instruments – und sogar die gewöhnlichsten Geräusche des Alltags – bilden.

 

 

Lauren Newton: „Jeder Auftritt ist eine neue Herausforderung“

 

 

Leyla Diana Gücük: Ihre klassische Gesangsausbildung an der University of Oregon und der Abschluss in Vokaldarbietung in Stuttgart: Wie hat Sie dieser klassische Hintergrund dazu gebracht, Techniken der freien Improvisation und des wortlosen Gesangs zu entwickeln? Welchen Beitrag leistete die klassische Disziplin zu Ihrem avantgardistischen Ausdruck?

 

Lauren Newton: Als ich an der Universität studierte, wuchs meine Neugier darauf, ob es klassische Lieder gab, die ohne Worte interpretiert werden konnten. Ich hatte das Glück, bei aufmerksamen und aufgeschlossenen Gesangslehrern zu studieren, die mich ermutigten, tiefer in die Bedeutung der Melodie, der Texte und der Harmonien eines Liedes einzutauchen. Der klassische Baritonsänger Professor Neil Wilson unterrichtete mich während meines Bachelorstudiums an der University of Oregon und war ein wichtiger Katalysator für meinen neugierigen Geist, als ich Fragen stellte wie: „Gibt es irgendein vokales Repertoire ohne Worte?“ Er machte mich mit verschiedenen Arten des klassischen Gesangsrepertoires bekannt und half mir, die Stücke zu finden, die am besten zu meiner sich entwickelnden Stimme und meinem individuellen Charakter passten.

 

Meine Erziehung (und mein Mut) kamen zum Vorschein, als ich beschloss, meinem klassischen Repertoire Jazz-Songs hinzuzufügen. Mit der Unterstützung anderer Studenten und der Zustimmung meines Lehrers sang ich 1974 in meinem Abschlusskonzert im dritten Studienjahr sowohl klassische Kompositionen als auch Jazz-Standards – was damals unerhört war. Im selben Jahr ergab sich ein aufregendes Angebot, und ich konnte mich einer Gruppe von Masterstudenten und Musiklehrern anschließen, um ein Studienjahr im Ausland zu verbringen. Unser Zentrum befand sich in der Nähe von Stuttgart in Deutschland, weshalb ich in den Jahren 1974–75 viel mit 'Live'-Musik und anderen darstellenden Künsten in Berührung kam.

 

In diesen frühen Ausbildungsjahren lag mein Fokus natürlich auf klassischen Gesangstechniken, und ich war eine sehr engagierte und fleißige Gesangsstudentin. Doch aus unbekanntem Grund stellte sich in meinem Kopf eine vage Frage bezüglich der traditionellen Kunst des 'Bel Canto' (schöner Gesang), die alle meine Lehrer und Freunde anstrebten. War dies die einzige Art zu singen?

 

In derselben Zeit wurde ich Mitglied einer Rock-Jazz-Band in Stuttgart, die komponierte Melodien spielte, aber sehr frei darüber improvisierte. Diese Mischung aus dem Erlernen einer soliden Gesangstechnik und (aus Neugier) dem Improvisieren mit dieser Technik war der eigentliche Beginn meiner "eigenen" Ausbildung. Früher bewunderte ich Ella Fitzgerald, aber Cathy Berberian entdeckte ich erst später.

 

Zu improvisieren bedeutet, sich einer Sache hinzugeben, die nicht beschrieben werden kann!

 

Leyla Diana Gücük: Ich möchte etwas näher auf das Thema Regeln und Regellosigkeit in der freien Improvisation eingehen. Wie würden Sie diesen Ansatz jemandem erklären, der diese Musik von außen betrachtet und sie noch nie gehört hat?

 

Lauren Newton: Regeln und Regelosigkeit in der freien Improvisation verdeutlichen unser Tun und Sein, unser falsches und wahres Selbst, unsere innere und äußere Ausrichtung, und sie bringen eine enorme Vielfalt an Inhalten und Substanz in unser Leben selbst.

 

Improvisieren bedeutet, Teil des natürlichen Entstehungsprozesses zu sein.

 

Immer, wenn ich einen Workshop zur freien Improvisation leite, behaupte ich, dass Musik jederzeit und überall präsent ist und wir sie nur berühren müssen. Das lässt sich mit der sanften, schneidenden Handbewegung vergleichen, die Japaner machen, wenn sie an jemandem vorbeigehen müssen. Es ist, als würden sie sich einen Weg im Raum bahnen, um Platz für sich selbst zu schaffen. Was ich damit meine, ist, dass es in diesem Abenteuer darum geht, zu entdecken, wie wir harmonisch zur Kontinuität der Musik beitragen können.

 

Leyla Diana Gücük: Jazzmusik wird manchmal als Flucht oder Zufluchtsort betrachtet, während Ihre Arbeiten (insbesondere Ihre Kollaborationen mit Joëlle Léandre, die "Pfeifen und Schreie" beinhalten) ein Gefühl des Widerstands oder der Herausforderung vermitteln. Ist die Vokalperformance für Sie in dieser "in Flammen stehenden Welt" eher eine Zuflucht oder ein Manifest?

 

Lauren Newton: Die Zusammenarbeit mit Joëlle Léandre bedeutet für mich eine tiefe Verbindung in jedem musikalischen Moment. Unsere Stimmungen können sich jederzeit blitzartig ändern und den musikalischen Weg verändern. Manchmal gibt es große musikalische Unterschiede, manchmal nur kleine. Aber die Musik ist für uns immer ein Fest des Lebens mit all seinen Gegensätzen in jeder Hinsicht. Deshalb ist jeder Auftritt ein neues Abenteuer.

 

Leyla Diana Gücük: Bei Ihren Kollaborationen mit Tänzern, Malern und Performance-Kunstprojekten streben Sie danach, die Grenzen der Stimme zu überschreiten. Welche Rolle spielt die Vokalstimme als Brücke in diesen multidisziplinären Arbeiten, über die Funktion eines reinen Instruments hinaus?

 

Lauren Newton: Die Stimme steht in direktem Zusammenhang mit dem aktuellen Gefühlsleben einer Person, und wenn diese Person frei improvisiert, können manchmal unerwartete (verborgene) Gefühle durch die Stimme, das Instrument oder den Körper zum Vorschein kommen. Ich sehe die Stimme, ob mit Tönen oder Worten, als Brücke zu allen Darstellern auf der Bühne und auch zum Publikum.

 

Die vokale 'Farb'-Palette kann auf unzählige Weise bereichert werden, wenn man auf sorgfältige Selbstwahrnehmung achtet und der Sänger offen ist, alternative Gesangstechniken und Ideen zu erkunden. Um eine Idee überzeugend vermitteln zu können, muss man drei grundlegende Dinge beachten: den Atem, den Körper und die Resonanz. Das gilt sowohl für Sänger als auch für Instrumentalisten!

 

Leyla Diana Gücük: Sie haben in Ihrer Karriere häufig mit Perkussionisten und Vibraphonisten wie David Friedman, Masahiko Togashi und Fritz Hauser zusammengearbeitet. Wie beschreiben Sie das Verhältnis bzw. die Dissonanz/Harmonie zwischen dem Kontrast und der Übereinstimmung, die diese Instrumente (das "angenehme Geräusch" des Vibraphons und die rhythmische Herausforderung der Perkussion) mit Ihrem vokalen Ausdruck erzeugen?

 

Lauren Newton: Mit Perkussionisten zu singen ist immer eine spannende Herausforderung, da jeder dieser Musiker in seiner Spielweise einzigartig ist. Meine Stimme kann perkussive Klänge erzeugen, wie beim Sprechen, und ich kann damit rhythmisch arbeiten. Aber sie hat auch die Fähigkeiten des „normalen“ Singens, wie das Erzeugen langer Töne, Melodien und verschiedener Intervalle. Um besser zu kommunizieren, achte ich vor allem auf die persönliche Einstellung oder Ausstrahlung der jeweiligen Person.

 

Leyla Diana Gücük: Wie war es, über ein Jahrzehnt lang (1979–1990) die einzige Vokalistin des Vienna Art Orchestra (VAO) zu sein, das für die post-modernen Kompositionen von Mathias Rüegg bekannt war? Wie hat die Vision des VAO, nämlich das Gleichgewicht zwischen komponierter Struktur und Improvisation, Ihre Suche nach vokalem Ausdruck beeinflusst, und wie positionierten Sie Ihre eigene Stimme in diesem großen Ensemble?

 

Lauren Newton: Die Kompositionen und Arrangements von Mathias Rüegg vor allem während der 80er Jahre waren für mich eine Möglichkeit, meine Stimmtechniken zu verbessern und zu präzisieren. Die Musik war für jede Tournee neu komponiert anhand eines bestimmten Themas oder in Ehre eines Komponisten. Mathias hat immer Raum gelassen für die unterschiedlichen Solisten, sich auszudrucken entsprechend dem musikalischen Schwerpunkt oder Charakter des Stückes. Bei meinen Solos war manchmal die Basis rhythmisch, manchmal mit Texten, manchmal lyrisch, manchmal humorvoll usw. Das war für mich sehr spannend, weil ich dadurch sehr im Moment sein musste, vollkonzentriert! Meine Stimme war im Ensembleklang wie ein persönlicher, menschlicher Klangaspekt. Eben, die menschliche Stimme inmitten einer großen Gruppe Instrumente.

 

Leyla Diana Gücük: Das Wort "Evolutism" und Ihre Herangehensweise, aus deutschen/englischen Buchstaben Wörter zu generieren ("Ihr Wortschatz verändert sich bei jeder Performance") – ist dies eine literarische und linguistische Form der Improvisation, die Sie in die Musik einbringen? Sind diese Wortspiele eine Spiegelung der freien Form in Ihrer Musik?

 

Lauren Newton: Evolutism ist der Titel einer Komposition vom Vibrafonisten Dizzy Krisch auf der Aufnahme Lonely Woman. Dizzy hat nichts Besonderes dabei gemeint, sondern ihm hat einfach das Wortspiel gefallen. Ich habe ihm gesagt, dass ich gerne das Wort als Basis für meine Improvisation in dem Stück benutzen wollte, und so ist das Solo auf der Aufnahme im Jahre 2016 entstanden. Solche Wortspiele geben mir die Möglichkeit, die humorvollen Aspekte der Menschen-Sprache mit einzubringen, und gehören für mich genauso zu der Musik wie das Singen. Der berühmte österreichische Autor und Gedichtschreiber Ernst Jandl, mit dem ich viele Jahre gearbeitet habe, war mein Vorbild.

 

Leyla Diana Gücük: Ihr Buch "VOCAL Adventures" wurde 2022 veröffentlicht. Darin behandeln Sie Themen wie "Freie Improvisation in Sound, Space, Spirit and Song". Was empfehlen Sie den heutigen Jazz- und Improvisationsvokalisten, dass sie über technische Fähigkeiten hinaus seelisch und räumlich erforschen sollen?

 

Lauren Newton: Ich empfehle heutigen Improvisationsvokalist*innen, auf ihrer inneren Lebendigkeit (spirit) zu hören, dort, wo authentische, innovative, intuitive Ideen entspringen. Die Arbeit soll sein, das zu erkennen, was sie am meisten interessiert, ein „Etwas“, was Eigenes ist. Technisches.

 

Leyla Diana Gücük: Als Professorin für Jazz-Gesang und freie Improvisation an der Hochschule Luzern: Was sehen Sie als das größte Potenzial und die größte Herausforderung bei den jungen Musikerinnen und Musikern von heute?

 

Lauren Newton: Die Herausforderung ist es, dieses Etwas zu untersuchen und zu entwickeln, was nur zu diese/dieser Musiker*in gehört. Dieser Vorgang basiert hauptsächlich auf dem Charakter oder der Persönlichkeit, dem Geschmack und insbesondere für änger*innen dem Stimmklang, einem Phänomen, das von Person zu Person unterschiedlich ist.

 

Leyla Diana Gücük: Sie wurden dieses Jahr im Rahmen des Berlin Jazz Festivals mit dem Albert-Mangelsdorff-Preis ausgezeichnet. Gibt es gemeinsame Punkte, die Sie mit Mangelsdorff bei sich selbst sehen, und wenn ja, welche sind das?

 

Lauren Newton: Ich bin mehrmals mit Albert Mangelsdorff in verschiedenen Gruppen aufgetreten. Er hat mich einmal um stimmtechnischen Rat gebeten, zu der Zeit, als er sich intensiv auseinandergesetzt hat mit Polyphonie und dem Singen und Spielen gleichzeitig, um zwei Töne zu erzeugen. Diese Technik ist zu seinem Erkennungsmerkmal geworden, was mich sehr begeistert hat.

 

Leyla Diana Gücük: Ihr Ehepartner ist ebenfalls Künstler, und Sie sind gemeinsam in vielen Aufführungen aufgetreten. Wie beeinflussen Sie sich gegenseitig auf Ihrem gemeinsamen Weg, und wie spiegelt sich dies in Ihrer Kunst wider? Was sind Ihrer Meinung nach die Vor- und Nachteile von Künstlerpaaren?

 

Lauren Newton: Koho Mori-Newton ist bildender Künstler und sein Hauptwerk ist Zeichnen. Für ihn muss die Linie keine Geschichte oder kein Objekt darstellen, sondern für sich stehen. Eine Linie ist eine Linie, ob alleine oder im Zusammenhang mit anderen Linien. Sie ist nur das, was ein Betrachtender sehen kann. Dies gilt auch dann, wenn wir zusammenarbeiten. Seine visuelle Kunst und meine Art, zu singen, können für jeden Menschen im Publikum etwas anderes bedeuten. Für uns geht es um das Kommunizieren von etwas, was uns berührt, aber nicht erklärt werden kann.

 

Leyla Diana Gücük: Kennen Sie Jazzmusiker aus der Türkei? Hatten Sie die Gelegenheit, Musiker kennenzulernen, die freie Improvisation spielen? Falls ja, welche? Falls Sie bisher keine Gelegenheit hatten: Wie stehen Sie zu einer möglichen gemeinsamen Projektarbeit in der Türkei?

 

Lauren Newton: Ich kenne die in Zürich lebende Sängerin Saadet Türkös die auch frei improvisiert. Wir haben uns neulich wiedergetroffen und hätten beide Lust, ein Projekt zusammen zu machen.

 

Leyla Diana Gücük: Vielen Dank, dass Sie sich die Zeit genommen haben, diese Interviewfragen zu beantworten. Wir würden uns sehr freuen, Sie bald in der Türkei begrüßen zu dürfen!

 

Leyla Diana Gücük

 

Cazkolik.com / Dezember 23, 2025

BU İÇERİĞİ PAYLAŞIN