Zorlu PSM, Loves Summer konserleri kapsamında 30 Temmuz akşamı doksanların alternatif punk rock efsanesi Skunk Anansie'yi ağırlayacak

Doksanlarda kurulan topluluklarda geçmiş on yılların, (hatta tüm müzik tarihinin) üzerlerinde biriktirdiği ayrımcı, dışlayıcı ve tabularla dolu sosyal tortuları söküp atmak bakımından büyük sorumlulukları vardı.

Skunk Anansie'nin, sadece müzik grupları üzerindeki bu tortuyu söküp atmak bakımından değil, dinleyicilerin de farkındalığını artırmak yönünde özel önemi olmuştur hep. Öyle görmek lazım!

Zaten bu nedenle, Britpop'un uysal beyaz erkek egemenliğine karşı duran, gerektiğinde sert politik söylemlerden kaçınmayan bir alternatif rock, punk ve metal alaşımlı topluluk olarak öne çıktı bu grup.

Kendilerine seçtikleri isim bile bunu çağrıştırmıyor mu?

Yıllarca düşünmüşümdür, Skunk Anansie ne demek diye?

Çok sonra bölük pörçük bilgi parçalarını bir araya getirerek öğrendim.

Grubun adının kökeni Gana kültüründeki Anansi örümcek adam efsanesinden esinlenerek alınma imiş (yani bu dünyada Marvel filmlerinden çıkmamış orijinal efsaneler de var!).

Skunk Anansie'nin iki siyah (Skin ve Cass) ile iki beyaz (Ace ve Mark) üyeleri, siyah-beyaz renklerden oluşan kokarca imgesini de tasarım ve fikir olarak masaya yatırmış. Bu da ilginç bir detay değil mi?

Doksanların ilk yarısında kurulan topluluk yaklaşık on yıl sonra dağıldı, o sıra çıkan haberlerden hatırlıyorum, birleşmeleri için yeniden on yıl kadar beklemek gerekiyordu, nitekim, 2010 yılında topluluğun tekrar kurulduğu söylendi ki ta o zamandan beri aynı grup sahne sahne, turne turne dolaşıyor.

Skunk Anansie'nin tarzını punk rock olarak tanımlamak kulağa doğru gelse de daha fazlası var

Skin, tarzlarını, kendi deyimiyle, "clit-rock" olarak tanımlıyormuş, heavy metal, alternatif rock, punk ve black feminist rage!

Bu yönden düşününce, böyle bir grubun Brit pop olarak tanımlanması ne kadar hatalı insan daha iyi anlıyor, zaten kendileri de bu kavrama fazlasıyla uzak durdu hep.

Skunk Anansie yıllar içinde müziğine sert funk ve soul duygulu ama politik bir ses getirdi. Albümler albümleri takip ettikçe müzikleri de evrildi. Grubun erken döneminde daha nu-metal tarz baskın iken dağılıp yeniden bir araya gelmesi sonrası, mesela Wonderlustre, Black Traffic, Anarchytecture ve The Painful Truth gibi albümlerde topluluğun müziği daha punk, progressive bir tarz ile elektronik dans ritmlerini harmanlayan türler arası tarza yöneldi.

Skunk Anansie'den bahsederken grubun kimlikler üzerinden yaptığı göndermelere kayıtsız kalmak imkansız

Şu cümleyi bir temel olarak anlamak gerekiyor; grubun felsefesi, Skin’in 'siyah, lezbiyen, kadın' kimliğinden beslenen bir mücadele ve güçlenme anlatısıdır. Topluluk, ırkçılık, seksist ayrımcılık, queer kimlik, taciz ve siyaset gibi temaları doğrudan, öfkeli ama kırılgan bir dille işliyor. Yine Skin'in sözleriyle söylersek eğer; "Skunk Anansie, marjinalleşmiş -bilhassa- siyah kadınların" müzik sahnesindeki öfkesini ve direncini simgelemektedir". Yıllar boyu verdiği röportajlarda oyunun kurallarına uymadığını sık sık tekrarlamıştır.

Grubun şarkı sözleri ise az önceki pragrafta anlatılan eksende, kırılganlık ile güç arasındaki gerilimi işler. Öfke, ihanet, hedonizm, sahte iyilik ve kimlik arayışı gibi temalar sadece Skin üzerinden otobiyografik unsurlar taşımakla kalmaz, doğrudan mesaj olarak da iletilir. Bu tartışmalar 2020'lerin dünyasında artık konuşulabilir konular olsa da Skunk Anansie'nin bu konuları doksanlardan itibaren konuşmayı başlamıs altı çizilmesi gereken bin öncü özellik olarak öne çıkıyor.

Daha iyi anlaşılması için gelin bir örnek vereyim;

Grubun 1995 tarihli albümü "Paranoid and Sunburnt" albümünde yer alan "Weak" isimli parçayı hatırlarsınız, bu parça, grubun işlediği temaların zirvesi gibi görülebilir. Şarkının ana fikri Skin'in bizzat yaşadığı, yaşça büyük, evlilik dayatan, taciz edici berbat bir sevgiliden esinlenmedir. Şarkının “Weak as I am, no tears for you” sözlerinden oluşan nakaratı tam bir kırılganlık ve güç ikilemi üzerine oturmaktadır. Skin'in kendi anlatımıyla bu şarkı "asla bir daha kimse tarafından dövülmeyeceğim" mesajıdır.

Yine aynı tarihlerden bir başka şarkı “Hedonism (Just Because You Feel Good)” ise eski sevgilinin bencil hedonizmini ve ilişkinin tek taraflı bitişini anlatır. “Just because you feel good doesn’t make you right” mısrası, keyif peşinde koşmanın başkalarını incitme hakkını vermediğini vurgular. Acı, yansıma ve olgun bir kabullenişle doludur; melodik basitliğiyle tipik bir hit olsa da şarkı derin duygusal katmanlara sahiptir. İlişki sonrası “sen mutlu görünüyorsun ama ben hâlâ acı çekiyorum” hissini ustaca vurgular.

Hazır şarkıların alt anlamlarını aramaya başlamışken gelin bir diğer şarkının kodlarına da bakalım

Yine doksanlardan "Charity" mesela sahte iyilik ve sömürü teması üzeri kuruludur. 2020'lerde de sosyal medya üzerinden bolca pompalanan bu duygular insanın kendini sorumluluk almadan tatmin etme duygusu üzerine kurul değil midir sizce de? “I don’t want your charity / Twisting me round / Keeping me down” nakaratı, “yardım” kisvesi altında verilenin aslında kontrol ve aşağılama olduğunu söyler (bu 'aşağılama'ya seksenlerde başlayıp doksanlarda da devam eden 'live aid' gibi küresel konserler dahil midir mesela?). İster kişisel bir ilişkideki duygusal manipülasyon, ister toplumsal “yardımseverlik” eleştirisi olsun; dinleyiciyi “merhamet” maskeli güç oyunlarına karşı uyarır.

Grubun on yıllara dayanan geniş zaman dilimi içinde yaşadığı ilginç olaylar da grubun oluşturduğu 'aura'ya efsanevi hisler katmıştır

Mesela Skin, 1999 yılında, Glastonbury Pyramid Stage sahnesini kapatan ilk siyah İngiliz kadın oldu, Pavarotti ile düet yaptı, Nelson Mandela’ya doğum günü şarkısı söyledi vs. Öte yandan, Amerika'da insanlar onları şeytana tapan tipler zannettiler, sanki Ortaçağdaymışlar gibi :) bir gösteride mesela konseri “Little Baby Swastikkka” yüzünden yanlış anlaşılıp iptal edildi. Skin, Beyoncé’nin “ilk siyah kadın headliner” iddiasına da tepki gösterdi ve bence haklıydı!

Skunk Anansie 5 milyondan fazla albüm sattı

Topluluk, -Türkiye'de fazla tanınmasa da -ünlü İngiliz rock dergisi Kerrang tarafından düenlenen yıllık müzik töreninde ödül aldı, 2019'da Hall of Fame'e kabul edildi.

Grup 2021 yılında yeniden ayrılık yaşadı ama Skin solo albümler yayınlamaya devam etti

Grubun 30 Temmuz akşamı Zorlu PSM Loves Summer by kapsamında konser verecek olması tüm bu süreci anlamak bakımından gerçek özel bir fırsat olacak.

Feridun Ertaşkan

Cazkolik.com / 29 Haziran 2026, Pazartesi

BU İÇERİĞİ PAYLAŞIN