Küresel müzik endüstrisi, üretken yapay zekânın hızlı yayılımı karşısında benzeri görülmemiş bir kargaşa yaşıyor

Güney Kore de kendi başına bu zorluğun üstesinden gelmeye çalışıyor.

Peki ama nasıl?

HYBE, SM Entertainment, JYP Entertainment, YG Entertainment, Sony Music, Warner Music ve Universal Music, koalisyonun altı kuruluşundan biri olan Kore Müzik İçerik Birliği'nin (KMCA) konsey üyeleri ve bu koalisyon, K-Müzik Hakları Kuruluşları Karşılıklı Büyüme Komitesi olarak adlandırılmıştır.

Resmî olarak 26 Şubatta kurulan bu koalisyon; Kore Müzik Telif Hakları Birliği (KOMCA), Kore Kayıt Endüstrisi Birliği (RIAK), Kore Eğlence Yapımcıları Birliği (KEPA), Birlikte Müzik Telif Hakları Birliği ve Kore Müzik Sanatçıları Birliği (KOSCAP) gibi kuruluşları bir araya getirdi.

Koreli müzik grubu The Cross'un üyesi ve koalisyonun başındaki isim olan Lee Si-ha, "Önümüzdeki iki yıl, Güney Kore müzik endüstrisinin yaşamını ve ölümünü belirleyecek bir dönem olacak. Bireysel tepkiler bu büyük dalgayı durduramaz, bu yüzden, altı kuruluş el ele verdik. Kurduğumuz telif hakkı yönetim sistemini küresel bir standart olarak kuracak ve Kore'nin küresel telif hakkı düzenine öncülük etmesini sağlayacağız" açıklamasında bulundu.

Koalisyonun 3 Martta yaptığı basın açıklamasına göre bu altı kuruluş "Yapay Zekâ Çağında, İnsan Yaratıcılığının Asli Egemenliğini İlan Ediyoruz" başlıklı ortak bildiriyi imzalayarak, yaratıcıların haklarını büyük sermaye ve algoritmalar olarak tanımladıkları şeye karşı savunma sözü verdi.

Yayınlanan bildiri üç özel talebi ortaya koyuyor:
- Yaratıcının izni olmadan yetkisiz yapay zekâ eğitiminin yasaklanması.
- Yapay zekâ üretim süreçlerinde zorunlu şeffaflık.
- İnsan tarafından yaratılan eserleri yapay zekâ tarafından üretilen çıktılardan ayıran net standartlar.

Komite, mevcut durumu aşağıda yazılı dört krizin şekillendirdiği acil bir durum olarak tanımladı:

- Üretken yapay zekânın yayılması
- Blok zinciri tabanlı merkeziyetsizleşme
- Kore gelirlerinin yurtdışına akışı
- Platform pazarının yeniden yapılandırılması.

Altı kuruluş, bireysel olarak mücadele etmek yerine, ortak bir yapay zekâ görev gücü, tek pencere müzakere sistemi ve ortak bir fon aracılığıyla faaliyet göstermeyi kabul etti.

Bu hedef, Güney Kore sınırlarının da ötesine uzanıyor. Komite, Güney Kore'nin doğrudan telif hakkı yönetim teknolojisini ele geçirmesini ve küresel pazarın kural koyucusu olmasını hedefliyor.

Stratejinin teknik özünde, şu anda ayrı kuruluşlara dağılmış parçalı hak verilerini birleştirmek için tasarlanmış, blok zinciri tabanlı entegre bir altyapı yer alıyor.

Plân, dört ana tanımlama kodunu birleşik bir veri yapısına bağlamayı içeriyor:
- Besteler ve şarkı sözleri için Uluslararası Standart Müzik Eseri Kodu (ISWC)
- Ses kayıtları için Uluslararası Standart Kayıt Kodu (ISRC)
- YouTube'un İçerik Kimliği sistemi ve Güney Kore'nin Evrensel İçerik Tanımlayıcısı (UCI)

(Resimaltı) Fotoğraftaki slaytta tercüme edilmiş haliyle şu ifadeler yer almaktadır: “Bu bir toplantı değil, bir savaş ilanıdır. Bugün bu buluşma, bireysel kuruluşların çıkarlarının ötesine geçerek Güney Kore müzik endüstrisinin hayatta kalma hakkını korumayı amaçlıyor. Teknolojinin kurbanı mı olacağız? Yoksa efendisi mi olacağız?”

Koalisyon, Güney Kore müzik endüstrisinin tüm hak zincirini kapsıyor:

Kore Müzik Telif Hakkı Birliği (KOMCA) şarkı yazarlarını ve bestecileri temsil ediyor, müzik besteleri için performans ve mekanik hakları yönetiyor. Güney Kore'nin en büyük müzik telif hakkı kolektifi, 30 bin üyesi ve 3,7 milyondan fazla eserden oluşan kataloğuyla öne çıkıyor.

Together Müzik Telif Hakkı Derneği (KOMCA) aynı zamanda şarkı yazarlarını ve bestecileri de temsil ediyor. Güney Kore'nin müzik besteleri için ikinci CMO'su (Telif Hakkı Yönetim Kurulu). Özellikle, KOMCA ve Together tarihsel olarak rakip olmuşlardır.

Kore Kayıt Endüstrisi Birliği (RIAK) ses kayıtları için komşu hakları yöneten plak şirketlerini ve yapımcılarını temsil eder.

Kore Müzik Performans Sanatçıları Birliği (KOSCAP) şarkı yazarlarından veya plâk şirketlerinden farklı olarak, kayıtlarda yer alan performans sanatçılarını ve müzisyenleri temsil eder.

Kore Eğlence Yapımcıları Birliği (KEPA) sanatçıları üreten, yöneten ve geliştiren eğlence yapım şirketlerini ve yetenek ajanslarını temsil eder.

Kore Müzik İçerik Birliği (KMCA) büyük yerli plak yapım şirketlerini, dağıtımcıları ve yurtdışı doğrudan dağıtımcıları temsil eder. Ayrıca Güney Kore'nin ana müzik listesi olan Circle Chart'ı da işletmektedir. Konsey üyeleri arasında HYBE, SM Entertainment, JYP Entertainment, YG Entertainment, Sony Music, Warner Music, Universal Music ve Kakao Entertainment yer almaktadır. Yeni koalisyon, alınan önlemlerin tırmanmasına işaret ediyor. Güney Kore müzik endüstrisi zaten bu konuda adımlar atmaya başladı.

Geçtiğimiz yıl, KOMCA, yeni eserleri tescil ettirirken, yaratıcıların şarkı yazım sürecinde yapay zekânın kullanılmadığını garanti etmelerini gerektiren bir kural getirdi. Eğer yapay zekâ kullanılmış fakat tescil ettiren kişi aksini iddia ediyorsa ve KOMCA bunu öğrenirse, kuruluş telif ödemelerini durdurabilir veya eseri sistemden tamamen silebilir.

KOMCA, Güney Kore'nin yapay zekâ ve telif hakkıyla korunan eserler konusundaki genel tutumundan daha katı. 2023 yılında, Kore Telif Hakkı Komisyonu ve ülkenin Kültür, Spor ve Turizm Bakanlığı, tamamen yapay zekâ tarafından üretilen eserlerin telif hakkına tabi olamayacağını, ancak yapay zekânın yaratıma katkıda bulunduğu durumlarda, insan tarafından yaratılan eserlerin bazı bölümlerinin telif hakkına tabi olabileceğini açıklamıştı.

Cazkolik.com / 06 Mart 2026, Cuma

BU İÇERİĞİ PAYLAŞIN